Tabakātü's-Sûfiyye

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla. [SÛFÎ TABAKÂTI] MUKADDİME Hamd, kudretinin eserlerini ve izzetinin nurlarını her vakit, her zaman, her an ve her çağda izhâr eden Allah'a mahsustur. O, çağların her bir asrını, halkı Kendisine çağıran ve onları Kendisine irşâd eden bir peygamber ile mâmur kılmış, nihâyet nebîlerin ve resûllerin en şereflisi, en yüce resûl olan Muhammed (s.a.v.) ile bütün peygamberleri ve resûlleri sona erdirmiştir. (Salât ve selâm O'nun üzerine ve bütün Allah'ın peygamberleri ve resûlleri üzerine olsun.) Nebîlerden (a.s.) sonra onların yerine geçmek, onların sünnetlerinde onlara halef olmak ve ümmetlerini onların yoluna ve şiarına sevk etmek üzere velîler getirmiştir. Öyle ki hiçbir vakit, O'na hak ile davet eden yahut O'nun hakkında beyan ve burhan ile delâlet eden birisinden hâlî kalmamıştır. Allah, onları (velileri) her zamanda tabakât hâlinde kılmıştır; velî, halefinin eserlerine tâbi olmak ve onun sülûkuna iktida etmek sûretiyle onun yerine geçer. Böylece mürîdler onlardan edep alır, muvahhidler de onlara uyarak örnek alırlar. Allah Teâlâ buyurdu: "Eğer kendilerini bilmediğiniz mümin erkekler ve mümin kadınlar olmasaydı, onları bilmeden çiğneyip de bu yüzden âhsize kınanacak bir duruma düşecektiniz. Allah dilediğini rahmetine dahil etmek için böyle yaptı." (Fetih Suresi, 25) Resûlullah (s.a.v.) buyurdu: "İnsanların en hayırlısı benim asrımda bulunanlardır, sonra onları takip edenler, sonra da onları takip edenlerdir." (Hadîs) Yine Resûlullah (s.a.v.) buyurdu: "Ümmetimin misali yağmur gibidir; evveli mi daha hayırlıdır, âhiri mi bilinmez."

Nitekim Resûlullah (s.a.v.) bilmiştir ki ümmetinin son devri, şeriatının zâhir hükümlerini ve hakikatlerinin bâtın yönlerini ümmete açıklayıp onları o şeriatın edep ve vecibelerine -ister sözle ister fiille- sevk eden evliyâ ve abdal denilen kimselerden hâli kalmayacaktır. İşte bunlar ümmetler içinde peygamberlerin ve resûllerin (hepsine selâm olsun) halîfeleridir. Onlar tevhîd hakikatlerinin sâhipleri, muhaddesler, doğru ferâset erbâbı, güzel âdâbın mensupları ve kıyamet kopuncaya dek resûllerin (hepsine selâm olsun) sünnetlerine tâbi olanlardır. Bu sebeple Nebî (s.a.v.)'den rivâyet olunmuştur ki şöyle buyurmuştur: "Ümmetim içinde İbrâhim Halîlullah (a.s.)'ın ahlâkı üzere kırk kişi bulunmaya devam edecektir. Emir geldiğinde (vakitleri dolunca) onlar kabzedilir (vefat eder)." Ben (eserin müellifi) 'Kitâbü'z-Zühd'de sahâbe, tâbiîn ve tebe-i tâbiîni asır asır, tabaka tabaka zikretmiştim. Nihayet sıra, ahvâl sâhiplerine, tefrîd diliyle konuşanlara, tevhîd hakikatlerine ve tecrîd yollarını kullananlara geldi. Bunun üzerine, son dönem evliyânın sîretlerini toplayan bir kitap telif etmeyi arzuladım; ona 'Tabakâtü's-Sûfiyye' adını verdim. Bu kitabı, o zümrenin imamları, şeyhleri ve âlimlerinden müteşekkil beş tabaka üzere düzenledim. Her tabakada, ya aynı dönemde ya da birbirine yakın zamanlarda yaşamış imamlardan yirmi şeyh zikredeceğim. Her biri için, sözlerinden, ahlâkından ve sîretinden, onun yoluna, hâline ve ilmine delâlet eden hususları gücüm, çabam ve takatim yettiğince zikredeceğim. İşte bu, bütün işlerimde olduğu gibi bu hususta da Allah Teâlâ'ya istihâre ettikten, havlimden ve kuvvetimden berî olduğumu ilan ettikten ve O'ndan bu işte ve her hayırda bana yardım etmesini, beni muvaffak kılmasını ve bu işin ehlinden eylemesini diledikten sonra yapılmıştır. Allah Teâlâ ona, âline, ashâbına ve zevcelerine salât ve selâm eylesin, çokça selâm olsun.