el-Mukni' fî Resmi'l-Mesâhif

Bismillâhirrahmânirrahîm. Allah, Muhammed (s.a.v.)'e ve âline salât ü selâm eylesin. Bize, üstadımız fakîh Mağribî Ebû Dâvûd Süleyman b. Necâh (r.a.) tahdîs etti; dedi ki: Ben, Ebû Amr Osman b. Saîd Osman el-Mağribî (r.a.)'ye dört yüz kırk bir senesinde arzettim ve 'Allah bizden razı olsun' dedim. Hamd, bize indirdiği Kitabı ile ikram eden ve gönderdiği Nebîsi ile bizi şereflendiren Allah'a mahsustur. Bize lütfettiği nimetleri ve ihsan ettiği bol ni'metleri sebebiyle O'na hamdederim; öyle bir hamd ki O'nun katında yakınlaştırıcı ve ziyadesini gerektirici olsun. Allah, rahmet peygamberi ve hikmet tebliğcisi Muhammed'e, âline ve ashabına salât ve selâm eylesin; tam bir selâm ile. Bu kitapta, inşallah, hocalarımdan işittiğimi ve imamlarımdan rivayet ettiğimi, beldeler ehl-i mushaflarının (Medine, Mekke, Kûfe, Basra, Şam ve diğer Irak ahalisi) hatlarına dair kadîmde üzerinde ittifak edilen fakat İmam Mushaf –Osman b. Affân (r.a.) Mushafı– ile ondan istinsah edilip Kûfe, Basra ve Şam'a gönderilen diğer nüshalardan farklı olan resmü'l-hattı zikredeceğim. Bunların tamamını bâblara ayırıp fasıllar halinde düzenleyecek, illetlerin genişçe açıklamasından ve mânaların derinliğinden arındıracağım ki ezberlenmesi kolaylaşsın ve kıraat talebeleri, Mushaf kâtipleri ile bu hususta şerh ve rivayeti ihmal edip uzunca bir süre zan ve içtihadıyla yetinenler için metnin anlaşılması hafiflesin. Ayrıca bu kitabımın başında, ehl-i mushaflar ve Kur'an'ın cem'i hakkında bana ulaşan bazı haber ve sünnetleri zikretmeyi uygun gördüm; zira öncelikle bunların zikredilmesi elzemdir. Allah'tan yardım dilerim, doğruya isabet için O'nun ilhamına güvenirim. O bana yeter, O ne güzel vekildir.

Kur'ân'ı ilk defa sahîfelerde toplayan, onu iki kapak arasına koyan, sahâbeden onu yazan kişi, kaç nüsha olarak yapıldığı ve her nüshanın nereye gönderildiğini anlatan bâb: Bu bâbda: Bize Ebü'l-Kāsım Halef b. İbrâhîm b. Muhammed el-Mukri’, kıraaten (okunmak suretiyle) rivâyet etti, dedi ki: Bize Ahmed b. Muhammed el-Mekkî rivâyet etti, dedi ki: Bize Alî b. Abdülazîz rivâyet etti, dedi ki: Bize el-Kāsım b. Sellâm rivâyet etti, dedi ki: Bize el-Muttalib b. Ziyâd, es-Süddî’den, o da Abdülhayr’dan rivâyet etti, dedi ki: “Kur'ân’ı iki levha arasında ilk defa toplayan Ebû Bekir (r.a.)’dir.” Yine: Bize Ebû Osmân Saîd b. Osmân en-Nahvî, kendisine okunarak rivâyet etti, dedi ki: Bize Kāsım b. Esbağ rivâyet etti, dedi ki: Bize Muhammed b. el-Cehm es-Simerrî rivâyet etti, dedi ki: Bize Ca‘fer b. Avn rivâyet etti, dedi ki: Bize İbrâhîm b. İsmâîl el-Ensârî, İbn Şihâb’dan, o da Ubeyd b. es-Sebbâk’tan, o da Zeyd b. Sâbit (r.a.)’ten rivâyet etti ki: “Ömer b. el-Hattâb (r.a.), Ebû Bekir’e gelip şöyle dedi: ‘Ölüm, kurrâ arasında hızla yayıldı; ben Kur'ân’ın ziyan olmasından korkarım. Öyleyse onu yazdır (kitap hâline getir).’ Ebû Bekir dedi ki: ‘Resûlullah (s.a.v.)’in bize emretmediği ve ahid bırakmadığı bir şeyi nasıl yaparız?’ Ömer dedi: ‘Yap, vallahi bu hayırlıdır.’ Ömer, Ebû Bekir’i iknadan vazgeçmedi, nihayet Allah, Ebû Bekir’e de Ömer’in gördüğü gibi gösterdi.” Zeyd dedi ki: “Bunun üzerine Ebû Bekir beni çağırdı ve dedi ki: ‘Sen genç bir adamsın, Resûlullah (s.a.v.) için vahiy yazıyordun. Öyleyse Kur'ân’ı bir araya topla ve yaz.’ Zeyd, Ebû Bekir’e: ‘Resûlullah (s.a.v.)’in size emretmediği ve ahid bırakmadığı bir şeyi nasıl yaparsınız?’ dedi. (Zeyd) dedi: ‘Ebû Bekir beni iknadan vazgeçmedi, ta ki Allah bana da Ebû Bekir ve Ömer’in gördüğünü gösterdi. Bunun üzerine dedi ki: Vallahi, eğer bana dağları nakletme görevi verilseydi, bu (Kur'ân’ı toplama işinden) daha kolay olurdu.’”