Tevhid Kitabı Şerhi

Fethu'l-Mecîd Kitâbü't-Tevhîd Şerhi. Yazan: Abdullah b. Hasan Âl eş-Şeyh. Tahkik: Muhammed Hâmid el-Fıkî. Bismillâhirrahmânirrahîm. Mukaddime. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Âkıbet takva sahiplerinindir. Zulüm ancak bid'atçılar ve müşrikler gibi zâlimlere karşıdır. Şehâdet ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur, O birdir, ortağı yoktur; evvelin ve âhirin ilâhı, göklerin ve yerlerin Kayyûm'udur. Ve şehâdet ederim ki Muhammed O'nun kulu ve resûlüdür ve mahlûkatından seçtiği kişidir. Allah'ım! Muhammed'e, âline, ashâbına ve onları kıyâmet gününe kadar ihsanla takip edenlere salât ve çokça selâm eyle. Emmâ ba'd: Şüphesiz ki İmam, Şeyhülislâm Muhammed b. Abdülvehhâb —Allah ona ecir ve sevâbını bol versin, onu ve kıyâmet gününe kadar dâvetine icâbet edenleri bağışlasın— tarafından telif edilen Kitâbü't-Tevhîd, mânâsında bedî' olarak gelmiştir: Tevhidi delilleriyle beyân etmek ve onu açıklamak ve izah etmek üzere birçok delilini bir araya toplamıştır. Böylece tevhid ehli için bir alâmet, mülhidler üzerinde ise bir hüccet olmuştur. Pek çok halk ve kalabalık kitle ondan istifâde etmiştir. Zira bu imam (Allah rahmet eylesin) daha ilk yetişme döneminde, Allah onun sadrını, peygamberleri gönderdiği apaçık hakka açmıştı: Bütün çeşitleriyle ibâdeti yalnızca Allah'a, âlemlerin Rabbi'ne has kılmak; ve birçok müşriğin üzerinde olduğu şirki inkâr etmek. Allah onun himmetini yüceltti, azmini kuvvetlendirdi; o da İslâm ve îmânın temeli olan tevhide Necid halkını dâvete girişti. Onları ağaçlara, taşlara, kabirlere, tâğutlara ve putlara ibâdet etmekten nehyetti; sihirbazlara, müneccimlere ve kâhinlere inanmaktan da nehyetti. Allah, onun dâveti vesilesiyle her şeytanın dâvet ettiği her bid'at ve dalâleti iptal etti; onunla cihad sancağını yükseltti; şirk ve inat ehli muhaliflerin şüphelerini çürüttü. O beldelerin halkının çoğu —şehirlisi ve bedevîsi— İslâm'ı din edindi. Dâveti ve eserleri ufuklara yayıldı; öyle ki nifak ehli dahi onun faziletini kabul etti. Ancak şeytanın kendisini ele geçirdiği, îmân kendisine çirkin gösterildiği için inat ve tuğyanda ısrar edenler müstesnâ. Onun dâveti sayesinde Arap yarımadası halkı, tıpkı Katâde'nin (rahmetullahi aleyh) bu ümmetin ilk hali hakkında dediği gibi oldu: 'Müslümanlar 'Lâ ilâhe illallah' dediklerinde müşrikler bunu inkâr etti ve onlara ağır geldi; İblîs ve ordusu bundan daraldı. Fakat Allah, o kelimeyi sağlamlaştırmaktan, açığa çıkarmaktan, başarılı kılmaktan ve ona karşı savaşanlara galip getirmekten başkasını istemedi. O öyle bir kelimedir ki, onunla tartışan galip gelir, onunla savaşan zafere ulaşır. O kelimeyi ancak bu yarımadanın halkı bilir; bu yarımada öyle bir yerdir ki binici birkaç gecede kat eder. Devirler geçer, insan kitleleri arasında (bu kelimeyi) bilmezler ve ikrar etmezler.' (Muhammed b. Abdülvehhâb) el-Uyeyne'de 1115 yılında doğmuş, Dir'iye'de 1206 yılında vefat etmiştir. Allah rahmet eylesin.

Allah teâlâ birçok âlimin göğsünü bu davete şerh etmiş, onun zuhuruna sevinmiş ve müjdelenmiş, kendisine nesir ve nazım olarak senâ etmişlerdir. Bunlardan biri, San‘a âlimi Muhammed b. İsmâil el-Emîr’in[1] bu Şeyh (Allah ona rahmet etsin) hakkında söyledikleridir: "Onun hakkında gelen haberler gösteriyor ki, o izhar ettiği şeylerle şerîat-ı şerîfeyi bize iade eder. Her câhil ve bid‘atçinin gizlediği şeyi açıkça neşreder ve bu, benim yanımdakine mutâbık gelir. Şerîatın rükünlerini ihyâ eder, insanların hidâyetten saptığı meşhedleri (türbeleri) yıkar. Onlar, o meşhedlerle Suâ‘, Yeġūs ve Ved‘in mânâsını iade ettiler — ne kötü bir ved‘dir bu! Zorda kaldıklarında onların adıyla bağırırlar, tıpkı muztarın es-Samedü’l-Ferd‘e yalvarması gibi. O meşhedlerin avlusunda nice kurbanlar kesitler, bile bile açıkça Allah’tan başkasına adayarak. Nice kimse kabirlerin etrafında tavaf eder, yönelir ve ellerini onların rükünlerine sürer." Şeyhimiz, el-Ahsâ âlimi Ebû Bekir Hüseyin b. Ğannâm (Allah ona rahmet etsin) da onun hakkında şöyle demiştir:[2] "Mevlâ onunla hidâyet mertebesini yükseltti — öyle bir vakitte ki sapıklık yüceltilir ve yükseltilir. Ona anlayışın duru suyunu içirdi, Mevlâ‘sına kana kana içti; maârif akıntısında yüzüp geçti. Onunla tevhidi ihyâ etti, örtülüp kaybolduktan sonra. Onunla, şirkin yolunu da zayıflattı. Yükseldi izzet doruğuna — ne ondan önce bir başkası ona ulaştı ne de bir adaş onun koluyla yan yana geldi. Ahmed‘in (s.a.v.) sünnetinin yolunda azmetti: örtülmüş olanı inşâ edip ihyâ eder, yükseltir. Âyetler ve sünnetle tartışır — ki çekişmelerde onlara dönmemiz emrolunmuştur. Böylece onun sayesinde semihâ (Hanîf şerîat) gülümsedi; onun yaşamı parladı ve aydınlandı." [1] San‘a’da 1059’da doğmuş, Şaban 1182’de vefat etmiştir. Büyük bir imam olup pek çok faydalı eser telif etmiştir, bunlardan: Sübulü’s-Selâm (Bülûġu’l-Merâm şerhi), Minhâtü’l-Ğaffâr ‘alâ Ẕav’i’n-Nehâr, el-‘Udde ‘alâ Şerhi’l-‘Umde li-İbn Dâkīkı’l-‘Īd, ve Şerhu’t-Tenkīh fî ‘Ulûmi’l-Hadîs. [2] Bu şiir, Şeyh’e (r.a.) mersiye olarak söylenmiş olup otuz dokuz beyittir, tamamı Kitâbü ‘Unvâni’l-Mecd fî Târîhi Necid‘de 1206 vak‘aları içinde zikredilmiştir (c.1, s.95). İbn Ğannâm 1225’te vefat etmiştir, tercümesi ‘Unvâni’l-Mecd’de mevcuttur (c.1, s.149).