إيضاح المسالك إلى قواعد الإمام مالك - ت الغرياني

Bismillâhirrahmânirrahîm. Allah’ın salâtı, efendimiz ve mevlâmız Muhammed (s.a.v.)'e, âline, ashâbına ve tam bir teslimiyetle selâm olsun. İstiğfâr eden, fakîr, miskîn kul; Allah’ın sağlam kulpu ve metin ipine tutunan Ahmed b. Yahyâ b. Muhammed b. Abdilvâhid b. Ali el-Venşerîsî –ki Allah onu muvaffak kılsın, onun için hayırlısını versin, niyetini ve ümidini başarıya ulaştırsın– şöyle der: Hamd, doğru yol ve hak dinini bütün dinlere üstün kılan, (o) hüküm sahibi, adaletli, yüce, apaçık olan Allah’a mahsustur. En mükemmel salât ve selâm, efendimiz ve mevlâmız, müheymin ve emîn peygamber Muhammed (s.a.v.)'e; nebîlerin ve resûllerin sonuncusuna; ümmetin ve bütün mahlûkatın efendisine; âline, zevcelerine, en yakın ve en kerim olan zürriyetine, ashâbına, hizbine, aşiretine ve en yakın akrabalarına da –din gününde faydasını bulacağımız bir salât ve selâm– olsun. Emmâ ba‘d: Şüphesiz ki sen, ey faziletli, şerif, yüce kadir sahibi, en yüksek ve ulu kişi –Allah saadetini artırsın, niyetini mübarek kılsın, seni himayesinde korusun, ezelî şerefini aziz kılsın, lütfuyla seni muhafaza etsin ve bu tahsile devam hususunda yardımımı ve yardımını en güzel şekilde kılsın– bana, fasılları düzenlenmiş, yapıları ve esasları sağlam bir özet (telhîs) derlememi sordun ki onun işi sana kolay gelsin, zikri kulaklara ve kalplere hafif gelsin. Böylece bana, aşılması güç bir engel yükledin.

Bâzil! Peki, kendi sünnetinden aşağı inen kimsenin hâli nice olur? Hele vaktin, zihnin düşkünlüğüne, hallerin çatışmasına, ümitlerin imkânsızlaşmasına, düşüncelerin devamlılığına, sıkıntıların çoğalmasına rastladığı zaman ki bunlar isabetli re’yi giderir veya neredeyse giderir. Bunlardan ötürü şikâyet Allah’adır, sığınak da O’dur. Umulur ki duâyı kabul eder ve işitir. (Yoksa darda kalana, kendisine duâ ettiğinde icabet eden ve kötülüğü gideren mi?) Onu çağırdığı zaman. O’ndan başka ilah yoktur, O benim Rabbimdir, O’na tevekkül ettim, O bana kâfidir. Lakin, açık alınlı şerefinin rızasına koşmak, apaçık zorunlu ve kesin bir haktır. İşte bu az miktarı, dağınık fikrin ve kırık parçalanmış kalbin izin verdiği kadar senin için derledim; onun kabulüne ve hoşnutluk ve göz yumma gözüyle bakmana, en güzel ve en razı olunan yolları takip etmene güvenerek, güzel vasıflarına ve iyi insafına dayanarak. Ona 'Îzâhu’l-Mesâlik ilâ Kavâidi’l-İmâm Ebî Abdillâh Mâlik' adını verdim. Allah’tan bu eser için sevap, O’na yaklaştıracak sâlih amellerde muvaffakiyet dilerim. O’ndan, bizi zatında sevdiği ve dost edindiği, rızası yolunda safa (dostluk) üzere ahidleşip sıkıca bağlandığı, O’nunla olan bağını Allah’a bir taat olarak sürdürmek için ciddiyetle çalışanlardan kılmasını niyaz ederim. O’ndan başka ilah yoktur; O, Semî’dir, Basîr’dir. (Ne güzel Mevlâ ve ne güzel yardımcıdır.) Kaide (1): Gâlib, muhakkak gibi midir, değil midir? Üzerinde necaset kullanma âdeti olan şeyin sürü, kâfirin ve namaz kılmayanın elbisesi, ve avı delici silahla idrak edip onun kastedildiğini zanneden veya ortak olan...