التنبيه والرد على أهل الأهواء والبدع

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla. Şöyle dedi: Bize el-Husrî Yûnus b. el-Hıdr haber verdi, bize Muhammed b. İbrâhîm el-Husrî el-Bağrâsî anlattı, bana Ebû Alî el-Hasan b. Hibetillâh er-Ramlî rivayet etti, dedi ki: Ebü'l-Hüseyn Muhammed b. Ahmed el-Maltî (r.a.)'in huzurunda okudum: Hamd, her sözün başlangıcı ve her talebin anahtarı olan Allah'a mahsustur. Lütuf ve ihsan O'nundur. Allah, seçkin Nebi Muhammed'e, onun temiz ve hayırlı âline salât ve selâm etsin. Allah'tan yardım dileriz; O bize yeter, O ne güzel vekildir. Ebü'l-Hüseyn Muhammed b. Ahmed el-Maltî (et-Tarâifî diye meşhur) dedi ki: Sizin için bu 'Kitâbü't-Tenbîh' adlı kitabımda, düşüneni tatmin edecek yeterli bir delil ve kanaat verici bir ölçü bulunan şeyleri kaleme aldım. Şartım seçmektir (ihtiyar). Açıklama amacıyla yaptığım tekrarlar beni uzatmaya götürmez; bu hususta beni o nispetle anma. Tekrarlarım ancak açıklama içindir; onu bir yerde toplamam ve başka bir yerde ima etmem, farklı şekillerde gelen lafızlar ve terk etmemin bir anlamı olmayan şeyler içindir; uzatmaktan sakınmak maksadıyla bırakılmıştır. Bu üçüncü cüzde, Allah'a hamd ü senâ, O'nun Nebîsine salât, O'ndan yardım dileme ve muvaffakiyet istememden sonra, öğrenci ve âlimi sevindirecek, cahilin dinledikçe faydalanacağı, basiret sahibinin basiretini artıracak şeyleri tespit ettim. Onu bir dördüncü cüz ile takip ettim ki içinde aşırı gidenlerin inkâr ettiği hilâfet üzerine hüccetler ve deliller vardır. Muhkem [âyetlerden] ve ayrıca hadislerden [bazı] metinleri şerh ettim.

Keza Hâricîler'e muhalefet eden delillerden biri de Ali (r.a.)'in şu sözüdür: 'Muhakkak ki Allah azze ve celle, Hudeybiye yılında Medine çevresindeki bedevîleri kınamış ve şöyle buyurmuştur: {O bedevîlerden geri kalanlara de ki:} Hudeybiye'de sizden geri kalmış olanlara {Çetin savaşçı bir kavme çağrılacaksınız} – ki bu kavim Ebû Bekir (r.a.)'in hilâfetindeki ehl-i riddet ile Ömer (r.a.)'in hilâfetindeki Fâris ve Rûm'dur – {Onlarla savaşırsınız yahut Müslüman olurlar. Eğer itaat ederseniz} – o iki halifeye savaşlarında itaat ederseniz – {Allah size güzel bir ecir verir. Eğer daha önce döndüğünüz gibi dönerseniz} – yani Hudeybiye gününde yaptığınız gibi – {Sizi acıklı bir azaba uğratır.}' Ali (r.a.) buyurdu: 'İşte Allah azze ve celle, bu iki halifeye savaşlarında itaati farz kılmıştır.' Ebü'l-Hüseyin el-Mutallî dedi ki: Ağacın altında yapılan biat – yani Biat-ı Rıdvân – ağaç meyveli iken ve Hudeybiye yılında idi. Sekînet lügatte tuma'nîne (huzur ve sükûn) demektir; rahmet diye de tefsir edilmiştir; bazıları sekînetin başı kedi başına benzer bir rüzgâr olduğunu söylemişlerdir. Dahhâk ise 'rahmet' demiştir. {Ve onları yakın bir fetihle mükâfatlandırdı} – ki bu Hayber'dir. Aynı şekilde Miksem ve Katâde de böyle söylemiş; ilk söz ise İbn Abbas'a aittir. el-Misver b. Mahreme ve Mervân b. el-Hakem'den rivayetle dediler ki: Resûlullah (s.a.v.) Hudeybiye yılında yanında yüz on küsur sahâbî olduğu hâlde yola çıktı. Nihayet Zi… mevkiine vardıklarında...