**Tahkîk Mukaddimesi:**
**Âl-i Beyt'in Hakları**
Nebî Muhammed (s.a.v.)'in Âl-i Beyt'i, tahkîk üzere şunlardır: Alî (r.a.), Fâtıma (r.anhâ) ve onların evlâtları ile kıyamet kopuncaya dek bu ikisinden meydana gelen nesildir. Nebî'nin Âl-i Beyt'ine muhabbet ve sevgi beslemek, Allah Teâlâ'nın Kitâb-ı Azîz'indeki emriyle Müslümanlara farzdır: *{De ki: “Buna karşılık sizden, yakınlarıma sevgi beslemekten başka bir ücret istemiyorum.”}* [1]
Nebevî Âl-i Beyt'e duyulan sevgi, ancak bu hânenin reisi olan Resûlullah (s.a.v.) hürmetinedir… İşte bu sevgi meselesi, geçmiş ve sonraki pek çok kimsenin zihnini meşgul etmiştir… Bu husustaki sapma ise, nefsânî sevgi ile aklî-kalbî sevgi arasında tefrik edilememesinden kaynaklanmıştır.
Nefsânî sevgi; eşyanın bâtınlarına, bu infiali gerektiren güzelliklerinin sırlarına nüfuz etmeksizin, eşyanın zâhirine yönelik zâhirî bir infialdir. Nefsânî sevgi yalnızca zâhirî görünüşlerle ilgilenir. Bu sebeple insan, bazen zâhiren ve bâtınen güzel bir şeyi sever; mesela altın ve elmas gibi kıymetli bir cevhere hayran olur… Bazen de bâtnı değil de yalnızca zâhiri güzel bir şeyi sever; tıpkı nefsi bütünüyle kendine çeken parlak, albenili sun'î/sentetik mücevherattan bir türü sevmesi gibi… Ne var ki her iki durumda da bu sevgi, --
[1] - Şûrâ Sûresi, 23. âyet.
مقدمة التحقيق:حقوق آل البيتآل البيت النبي محمد صلى الله عليه وسلم هم على وجه التحقيق: علي وفاطمة وأولادهما، وتناسل منهما حتى تقوم الساعة.وآل البيت النبي مفروض على المسلمين حبهما ومودتها بأمر الله تعالى في كتابه العزيز:{قُلْ لا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى} ١.وحب آل البيت النبوي إنما كان من أجل رأس هذا البيت وهو رسول الله صلى الله عليه وسلم …وقضية الحب هذه شغلت أذهان الكثيرين من السابقين واللاحقين … وكان الانحراف فيها تبعا لعدم التفرقة بين الحب النفسي، والحب العقلي القلبي.فالحب النفسي انفعال ظاهري بظاهر الأشياء دون التعمق في بواطنها وفي أسرار جمالها الذي اقتضى هذا الإنفعال.الحب النفسي لا يعني إلا بالظواهر وحدها، ومن ثم قد يحب الإنسان شيئا جميلا في ظاهره وباطنه، كأن يعجب بجوهر نفيس كالذهب والماس … وقد يحب شيئا جميلا في ظاهره دون باطنه، كأن يحب نمطا من المجوهرات الصناعية البراقة الأخاذة بمجامع النفس … ولكنه في كلا الحالين لا يتجاوز١-سورة الشورى، آية: ٢٣.
Ne var ki her iki durumda da bu sevgi, zâhirden bâtına, parıltıdan değere geçemez. Şöyle ki: Seven kimsenin nasibi, ânında meydana gelen duygulanma ve hisleri amansızca silip süpüren hayranlıktan ibarettir. Aklî/bilinçli sevgiye gelince; o, zâhirde hoşa giden bir şey bulunmasa ve o şey, güzel diye adlandırılagelen vasıflardan hiçbirine sahip olmasa dahi, yalnızca bâtınlar ve değerlerle ilgilenir. İnsan, sâlih bir adamı –zâhiren fakir dahi olsa– sever; aynı şekilde onu zâhiren güzel ve zengin olsa da sevdiği gibi sever. İffetli ve sâliha bir kadını –zâhirî güzelliği az, mal bakımından yoksul dahi olsa– sever; aynı şekilde onu zengin ve zâhiren güzel olsa da sever gibi sever. Güzel bir çiçeği, sofraları ve meclisleri süslediği için değil, fakat onun yaratıcının sanatına dair işaretleri sayılamayacak kadar çok olduğu için sever… Malı, bir lüks ve süs aracı olduğu için değil, fakat onunla bir fakiri zenginleştirebildiği, bir müminin imanını koruyabildiği ve ailesi ile kavmi arasında zayi olmuş bir namusun himayesine vesile olabildiği için sever. İşte bu, nefsin sevgisi ile aklın ve kalbin sevgisi arasındaki farktır. Bu sebeple, bu sevginin ifadesi –nefsin akıldan ayrılmış olan kapasitelerine yahut nefsin kapasitelerinin aklın ve derin kalbî vicdanın kapasiteleriyle birleşip kaynaşmasına bağlı olarak– farklılık arz etmiştir… Resûlullah (s.a.v.), ashâbının nefislerini akıllarına bağlamayı –onlar kendisine olan sevgilerini ifade ederlerken– başarmıştır. Onlardan bir kısmı bu sevgiyi nefsânî bir biçimde ifade ettiklerinde: “Sana secde etsek olmaz mı?” dediklerinde, onları bazı durumlarda uygun bir şekilde geri çevirmiştir. Zira o, kendisinin yalnızca bir kul olduğunu ve Allah ile Resûlü'nden başkasına kulluk/ibadet edilmeyeceğini; secdeye lâyık olanın yalnızca Allah olduğunu ilan etmiştir.
الظاهر إلى الباطن، ولا البريق إلى القيمة..فكل نصيب المحب هو الانفعال الفوري، والإعجاب الذي يجترف الأحاسيس من غير هوادة.أما الحب العقلي فلا يعني بشيء إلا البواطن والقيم، حتى ولو لم يكن في ظاهر الشيء محبوب شيء مما اصطلح على تسميته بالجمال …يحب الإنسان الرجل الصالح وإن كان فقيرا في ظاهره، كما يحبه وإن كان غنيا جميل الظاهر سواء بسواء.ويحب المرأة العفيفة الصالحة وإن قل جمال ظاهرها، وافتقرت من المال، كما يحبها غنية جميلة الظاهر سواء بسواء.ويحب الزهرة الجميلة لا لأنها تزين الموائد والمحافل، ولكن لأن دلالاتها على إبداع الخالق أكثر من أن تحصى …ويحب المال لا لأنه وسيلة ترف وزينة، ولكن لأنه يستطيع أن يغني به فقيرا، ويحافظ على إيمان مؤمن ويحمي عرض مضيع من أهله وقومه.هذا هو الفرق بين حب النفس وحب العقل والقلب.ومن هنا اختلف التعبير عن هذا الحب تبعا لقدرات النفس المنفصلة عن العقل، أو لقدراتها مقترنة وممتزجة بقدرات العقل والوجدان القلبي العميق …ولقد نجح الرسول صلى الله عليه وسلم في وصل نفوس أصحابه بعقولهم وهم يعبرون عن حبهم له.وردهم في بعض الحالات التي عبروا فيها نفسيا عن هذا الحب حين قال له بعضهم: ألا نسجد لك؟ فأعلن أنه عبد ولا شيء غير الله ورسوله، وأن المستحق للسجود هو الله وحده …
Onlarla bir araya gelmesi ve onların amelde ona uyması, onların nefsânî sevgisini, Ensâr'ın şu sözünde zirveye ulaşan akıl ve duygu temelli bir sevgiye dönüştüren temel bir etken oldu: "Vallahi ey Allah'ın Resulü, eğer bize bu denizi geçmeyi emretsen, seninle birlikte dalardık." Onunla yaptıkları ahidler, onu kendilerini ve ailelerini korudukları şeylerle korumalarını öngörüyordu. Canlarını feda ederek Allah ve Resulüne olan sevgilerini ve Allah'a ve Resulüne itaatlerini samimiyetle ifade ettiler. {Kim Resul'e itaat ederse, Allah'a itaat etmiş olur.} [Nisâ Sûresi, 80] Sevgilerini, onun sünnetinin ve Kur'an'ın gereğince amel ederek, sapmadan ve üşenmeden ifade ettiler. Şunu öğrendiler: Sevgi; söz, amel, tavır ve kılıkta uyum göstermektir. Onlar ise amel uğrunda, nefsin aldatması ve sapkınlığıyla arzuladığı her süsü ve her gösterişi ayaklar altına aldılar; nefsin, sahibini dosdoğru yoldan saptırma çabasına direndiler. Yıllar geçti ve Ehl-i Beyt, amelde önderlerdi. Bazı insanlar ise onlara karşı nefsânî bir hayranlık besledi; bu hayranlığın sureti bağırma, çağırma, kalabalıkları çoğaltma ve hurafe yayma şeklinde ortaya çıktı. Nihayet İmam Zeynülâbidîn Ali b. Hüseyin (r.a.), Şîa'nın aşırılarından bazılarına şöyle dedi: "Bizi sevdiniz, öyle ki sevginiz bize karşı bir utanç haline geldi." Kendilerine söz ve amelde uyulan kimseler oldukları hâlde, Ehl-i Beyt'i sevmenin onlara bir ayıp teşkil etmesi imkânsızdır. Ancak onların, İmam'ı bu sözü söylemeye sevk eden türden bir aldatıcı nefsânî hurafeye sapmış olmaları müstesnadır. Şîa'nın aşırıları, İmam'ın ismeti ve İmam'ın (şer'î hüküm/otoritede) müstakilliği hakkında sözler tekrarladılar.
وكان اجتماعه بهم، واقتداؤهم به في العمل عاملا رئيسيا في تحويل حبهم النفسي إلى حب عقلي وجداني بلغ قمته في قول الأنصار: " والله يا رسول الله لو استعرضت بنا هذا البحر لخضناه معك".وكانت عهودهم معه تنص على: أن يحموه مما يحمون به أنفسهم وأهليهم … وبذلوا دماءهم تعبيرا صادقا عن حب الله ورسوله، وطاعة الله ورسوله.{مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ} ١.عبروا عن حبهم بالعمل على مقتضى سنته ومقتضى القرآن لا يحيدون ولا يكسلون.وعلموا: أن الحب هو الموافقة في القول والعمل والسمت والحلية، وداسوا في سبيل العمل كل زينة وكل بهرج تهواه النفس بخداعها وضلالها، ومحاولتها الحيدة بصاحبها عن المنهاج السوي.ومضت السنون، وكان آل البيت قادة في العمل، وأعجب بهم بعض الناس إعجابا نفسيا ظهرت صورته في الصراخ والهتاف وتكثير الجموع، وإشاعة الخرافة، حتى قال الإمام زين العابدين علي بن الحسين لبعض غلاة الشيعة: " أحببتمونا حتى صار حبكم علينا عارا".ويستحيل أن يكون حبهم عليهم عارا وهم يقتدون بهم في القول والعمل. اللهم إلا أن يكونوا قد انحرفوا إلى نوع من الخرافة النفسية الخادعة هو الذي دفع الإمام إلى هذا القول.لقد ردد غلاة الشيعة أقوالا حول عصمة الإمام، وحول استقلال الإمام،١-سورة النساء، آية: ٨٠.
Haşr gününde [kıyamette] Şiî tâbîlerinin hesabı ile ilgili olarak; bu, Alamut'ta [1] Haşhaşîlerin lideri Hasan Sabbah'ın elinde tamamen olgunlaşmış bir mezheptir. Rubûbiyyet sıfatları, imamlara, dâîlere ve bâblara [imamla halk arasındaki aracı makam sahiplerine] sızmaya başladı; bu, şeytanın bineği olan nefsin kendini aldatmasıyla karışmış sevginin tamamen nefsânî bir ifadesidir. Bu sebeple İmam Zeynelabidin'e: "İmam ne zaman baas edilir [diriltilir]?" diye sordular; bununla Alî'yi (r.a.) kastediyorlardı. Şöyle buyurdu: "O, kıyamet günü baas edilir [diriltilir]; yalnızca kendi nefsi onu meşgul eder ve hükmedenlerin en hikmetlisinin huzurunda başkasıyla bir ilgisi olmaz." Nefsin kendini aldatması, bunun sahiplerini meşrû [şer‘î] amelden uzaklaştırarak sevgiyi ifade etmekten başka, meşrû amelin uzağındaki başka tezahürlere doğru gelişti… Böylece Âl-i Beyt ve sâlih kimselerin kabirleri üzerine, hemen her bölgede neredeyse aynı olan belirli bir şekilde türbeler dikildi; kandiller yakıldı, buhurlar tütürüldü, kurbanlar kesildi ve menfaat sahipleri onların etrafında hurafe yayarak, paralar gasp ederek ve nefsin sırlar âlemine duyduğu özlemi tahrik eden her türlü şeyi üreterek ikamet ettiler. Hakikat şudur ki bu davranış, amelde bir acziyet idi; Allah'a yakîn [kesin iman] derecesine ulaştıran o yorucu yolculuk karşısında aklın acziyeti idi. Bu sebeple nefs, onun için gayb âleminden silsile yoluyla gelen kolay bir yakîn kaynağı oluşturdu. İnsana düşen, maddî âlemin sırrına yakîn getirmektir; böylece gayba yakîn, bu kul için yazılmış ve hükme bağlanmış olur; onu ne ıskalar ne de aşar. Bunu söyleyen ilk kişi ben değilim. Ancak muhterem tenkitçi [nâkıd] imam Hâris b. Esed el-Muhâsibî, sevginin sapkınlaşması ve kontrolden çıkmasına dair somut deliller ortaya koyarak "Âdâbü'n-Nüfûs" adlı eserinde [1] bu hususu genişçe açıklamıştır.
[1] Muhâsibî'nin Âdâbü'n-Nüfûs'u, bizim tahkikimizden.
بحساب شيعته يوم البعث، وتلك نحلة نضجت تماما على يد حسن الصباح زعيم الحشاشين في " الموت".وبدأت صفات الربوبية تتسلل إلى الأئمة والدعاة والأبواب، تعبيرا نفسيا خالصا عن الحب الممزوج بخداع النفس مركب الشيطان.ولهذا سألوا الإمام زين العابدين: متى يبعث الإمام؟ يعنون عليا رضي الله عنه فقال: "يبعث يوم القيامة وتهمه نفسه وحدها، ولا شأن له بغيره أمام أحكم الحاكمين".وتطور خداع النفس، وتطور صرفها لأصحابها عن العمل تعبيرا عن الحب إلى مظاهر أخرى بعيدة عن العمل المشروع … فنصبت الأضرحة على مقابر آل البيت والصالحين بشكل معين يكاد يكون واحدا في كل صقع من الأصقاع، وأوقدت القناديل، وأحرق البخور ونحرت الذبائح، وأقام المنتفعون حولهم يذيعون الخرافة، ويبتزون الأموال، ويصطنعون كل ما يثير شوق النفس إلى عالم الأسرار.والحق أن هذا السلوك كان عجزا عن العمل، عجزا من العقل عن تلك الرحلة المضنية التي يصل من خلالها إلى اليقين بالله، فصنعت له النفس مصدرا سهلا من اليقين المتسلسل من عالم الغيب. وما على الإنسان إلا أن يوقن بسر العالم المادي، فإذا اليقين بالغيب مكتوب ومحكوم به لهذا العبد لا يخطئه ولا يتخطاه.ولست أول من قال بذلك.ولكن الإمام الناقد الجليل الحارث بن أسد المحاسبي أفاض في القول بذلك في كتابه "آداب النفوس"١ وأقام الأدلة المحسوسة على ضلال الحب١-انظر: آداب النفوس للمحاسبي. من تحقيقنا.
Herhangi bir görünümde ancak Allah azze ve cellenin rızasına muvafık olan amelde [kendini gösterir]. İşte bu şöyle der: Aç olan yemeği sever, susayan suyu sever. Aç olan yemeğin önüne konulmasıyla, susayan da suyun boynuna asılmasıyla yetinmez; ta ki yemekten yer ve sudan içer. Yemek ve içecek aç ve susayana yaklaştırıldığı halde herhangi biri diğerinden bir şey alamamışsa, açlık ve susuzluk iddiasında yalancıdır. Aynı şekilde Allah'ı ve Resûlünü seven kimse, eğer Allah ve Resûlünün emri gereğince amel etmezse, davasında yalancıdır. Hatta bu, dünya âleminde birbirini seven insanlar arasında da müşahede edilendir. Nitekim bir insanı seven kimseyi görürüz ki, onu razı etmek ve onun istediği şekilde amel etmek için var gücüyle çalışır, ta ki o razı olsun. Peki, ya sevgi Allah ve Resûlüne olduğunda nasıl olur da rızasını kazanma arzusu bağırış çağırışa, feryatlara, mumlara ve bâtıl adaklara dönüşür?!! Nitekim el-Muhâsibî'nin dediği gibi: 'Allah'ı gazaplandıracak şeylerle mi Allah'a yakınlaşmaya çalışacaksın?!' Biz bütün sevenleri bu görüşteki sefeh ve fikrî akılsızlıkla itham etmiyoruz. Ancak onlar, yaratılmışlar arasından cehaletin kör ettiği, aczin sağır ettiği ve acz ile cehaletlerini itiraf etmekten kaçınan bir gruptur. Bunun üzerine kendilerinin ve sevdiklerinin etrafında, belki de sevenlerin uzak olduğu bir sırlar âlemi yaymaya koyuldular. Kendileri için, sevilenler adına, o esrar mabedindeki hademelerin yaklaştığı gibi yaklaştıklarını iddia ettiler. Ve onları (sevenleri), yaptıkları işlere itiraz etmekten sakındırdılar; zira sevilenlerin kendilerini helak ve yoklukla cezalandırmasından korktular. Artık sırlar âleminde selefin sözlerinde bulunmayan, Kur'an'la inmeyen, Sünnet'in söylemediği sözler işitir olduk; bu yoldaki sapkınlığın bir neticesi olarak...
في أي مظهر إلا في العمل الموافق لمرضاة الله عز وجل.فهذا يقول: إن الجائع يحب الطعام، والعطشان يحب الماء، ولا يكتفي الجائع بوضع الطعام أمامه، ولا العطشان بتعليق الماء في رقبته، حتى ينال من الطعام ويشرب من الماء، فإذا قرب الطعام والشراب إلى الجائع والعطشان فلم ينل أحدهما من أحدهما شيئا، كان كاذبا من دعواه الجوع والعطش.وهكذا فالذي يحب الله ورسوله، وهو كاذب في دعواه إن لم يعمل وفق أمر الله ورسوله.بل إن هذا هو المشهود في عالم الدنيا ممن يحب بعضهم من الناس، فنجد من يحب إنسانا يسعى بكل جهوده ليرضيه ويعمل بما يريد حتى يرضى.فكيف إذا كان الحب لله ورسوله تحولت الرغبة من الإرضاء إلى صراخ وعويل وشموع ونذور باطلة؟!!.وكما يقول المحاسبي: ستقرب على الله بما يسخط الله".ونحن لا نرمي كل المحبين بهذا السفه في الرأي، والعته في الفكر … وإنما هم شراذم من الخلق أعماهم الجهل، وأصمهم العجز، وأبوا أن يعترفوا بعجز وجهل، فراحوا يشيعون حول أنفسهم وحول من أحبهم عالما من الأسرار ربما كان المحبون منه براء، وادعوا لأنفسهم للمحبوبين بمثل ما تقرب به أولئك السدنة في هيكل الأسرار، وحذروهم من الاعتراض على أعمالهم خوفا من أن يصيبهم المحبوبون بالدمار والبوار.لقد أصبحنا نسمع في عالم الأسرار أقوالا ما كانت في أقوال السلف، وما نزل بها قرآن، وما نطقت بها سنة، نتيجة لهذا الانحراف في المسلك حين
Câhil insan, Rabbini, Resûlünü ve dininin sâlih ehlini sever. Bunlardan biri de: Sevilen kişi tepeden tırnağa kusurla dolu olsa dahi (baştacı edilir / makbul) sayılır! Kim itiraz ederse kovulur!? Şeyhine itiraz etmekten sakın; onu büyük günahlardan birini işlerken bulsan bile. Zira onun senin bilmediğin bir hâli vardır!? Resûlullah (s.a.v.) de buna daha lâyıktı; nitekim Ömer (r.a.), münafıklığın başı olan Abdullah b. Übey b. Selûl öldüğünde onun cenaze namazını kılmaya giden Resûlullah'a itiraz etmiş, Resûlullah (s.a.v.) de onu itirazdan menetmemiş, aksine ona cevap vererek görüşünü, hikmetli, rahat ve yumuşak huylu bir muallim sükûnetiyle açıklamıştır. İşte bu kitabın meselesi budur. İmam İbn Teymiyye bu meseleyi aklî ve fıkhî bir tedavi ile ele almış; Şîa'nın aşırılarının İmam Ali (r.a.)'nin mezhebinden sapışını ve câhil âşıkların Resûlullah (s.a.v.)'in sünnetinden sapışını beyan etmiştir.
يحب الإنسان الجاهل ربه ورسوله وصالحي أهل دينه.ومنها: المحبوب منسوب ولو كله عيوب"!!؟."من اعترض انطرد"!!؟"احذر من الاعتراض على شيخك ولو وجدته على كبيرة من الكبائر، فإن له حالا لا تعلمه"!!؟وقد كان رسول الله صلى الله عليه وسلم أولى بذلك حينما اعترض عليه عمر رضي الله عنه لما توجه للصلاة على عبد الله بن أبي سلول رأس النفاق حين مات، ولم ينهه رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الاعتراض، بل رد عليه مبينا وجهة نظره في هدوء المعلم الحكيم الهين اللين.تلك هي قضية هذا الكتاب التي عالجها الإمام ابن تيمية علاجا عقليا وفقهيا، مبينا ضلال غلاة الشيعة عن مذهب الإمام علي رضي الله عنه، وضلال الجهلة من المحبين عن سنة رسول الله صلى الله عليه وسلم.
İbn Teymiyye ile hasımları arasındaki mücadele: İmam İbn Teymiyye, ümmet-i İslâmiyye'nin fikren ve ahlâken değişime uğradığı bir asırda yaşamıştır. Bu durum, ümmetin Allah'ın Kitabı'ndan ve Resûlü (s.a.v.)'in Sünneti'nden uzaklaşmasıyla başlamış; böylece Allah'ın kendisine takdir ettiği ve kendisine cihad yoluyla yürümesini emrettiği öncülük rolünün gerisinde kalmıştır. Ümmet, İslâm şeriatındaki bu iki temel kaynağı terk ettiği ölçüde, ne Kitap ne de Sünnet'in hükmettiği başka düşünceleri benimsemiştir. Samimi nidalar yükselerek ümmeti -yöneticileri, yönetilenleri, âlimleri ve avamı- daha önce bu ümmetin ıslahını sağlamış olan ıslah metoduna sarılmaya çağırmıştır. Bu metod, Kitap ve Sünnet'e dönmek, selef-i sâlihînin anlayışıyla istirşad etmek ve onların Kitap ve Sünnet'teki kalkınma ve ıslah için yapıcı ilke ve esasları tatbik etmeleridir. Ümmete isabet eden hastalık, fikrî sahtelik ile Allah'ın şeriatı ve Resûlü'nün sünnetinde sahte bid'attı. İşte bu sahte bid'at, ıslah davetçileri -ki onlar sahabe ve tâbiînden olan selefin yoluna dönüş yoluyla ıslahı savunuyorlardı- ile kendilerine hakları olmadığı halde diledikleri gibi ekleme ve çıkarma yetkisi verenler arasında acı bir mücadeleye yol açmıştır. Bu mücadele, İslâm'ın iki temel direği olan akide ve davranış/amel etrafında dönen çeşitli ekollerin ortaya çıkmasını gerektirmiştir. Bu mücadelelerin en belirgini ve en aşikâr olanı, Şeyhülislâm İbn Teymiyye'nin...
الصراع بين ابن تيمية وخصومه:عاش الإمام ابن تيمية في عصر تبدلت فيه أحوال الأمة الإسلامية فكرا وسلوكا، وكان ذلك منذ أن بعدت عن كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم، وبذلك تخلفت عن الدور القيادي الذي قدره الله لها، وأمرها بأن تسير إليه على طريق الجهاد … وكان أن أخذت الأمة من فكر غيرها مما لا يحكمه كتاب ولا سنة بقدر ما تركت من هذين المصدرين الرئيسين في شرعة الإسلام.وارتفعت الصيحات المخلصة تدعو الأمة حكاما ومحكومين وعلماء وعامة إلى الأخذ بمنهج الإصلاح الذي صلحت به حال هذه الأمة من قبل، وهو العودة إلى الكتاب والسنة والاسترشاد بمفهوم السلف الصالح وتطبيقهم لما في الكتاب والسنة من المبادئ والمقومات البناءة للنهضة والإصلاح.كان المرض لذي أصاب الأمة هو الزيف الفكري، والابتداع الزائف لشرع الله وسنة رسوله.وقد أدى هذا الابتداع الزائف إلى صراع مرير بين دعاة الإصلاح عن طريق العودة إلى سلوك السلف من الصحابة والتابعين وبين أولئك الذين أعطوا أنفسهم حتى الإضافة والحذف كما يحلو لهم، وفيما ليس فيه حق.واقتضى هذا الصراع ظهور مدارس متعددة تدور حول العقيدة والسلوك وهما حركة الإسلام.وكانت أبين هذه المعارك وأظهرها صيحات شيخ الإسلام ابن تيمية في
Hicrî sekizinci asır, tasavvuf ve sûfîlere yönelik bir tavırla geçmiştir. Zira İbn Teymiyye, fikirlerdeki pek çok bozulma belirtisinin ve davranışlardaki bid‘atlerin mesuliyetini tasavvufun sırtına yüklemiştir. Her ne kadar İbn Teymiyye ile hasımları arasındaki münazara, onun hakkı ortaya koyup bâtıldan ayırt etmeyi hedefleyen bir hücumu temsil etmesi hasebiyle kızgın, keskin ve yakıcı olmuşsa da, bu durum hasımlarının onun kendi asrındaki sûfîlere yönelik hücumlarına katılmalarına mâni olmamıştır. İbn Teymiyye’nin eserlerini devamlı surette mütalaa eden kimse, onun ilk dönem zâhidlerine meylettiğini, meşrû tasavvuf şeyhlerini medhettiğini, aynı zamanda İbn Arabî ve tâbilerini şiddetle kınayıp İşrâkîlik ile Sâbiîlik arasında irtibat kurduğunu kolaylıkla idrak edebilir. Şeyhülislâm İbn Teymiyye, sûfîler tarafından kabalık ve kalp katılığıyla itham edilmiştir… Hâlbuki hakikat şu ki o, ne katı kalpli ne de taşlaşmış bir yüreğe sahipti. Fakat selefîlik sancağı altında fikir ve davranış birliğine davet ederken kendisiyle hasımları arasında cereyan eden kızgın münazaranın tabiatı, şahsiyetindeki yumuşaklık ve ruhânîlik yönlerinin pek çoğunu örtmüştür. Hatta o, terk edilmiş mescitlere sığınıp Rabbine münâcât ederek bir meselenin kendisine açılması için “Ey İbrâhim’e öğreten, bana da öğret!” dediğinde adeta yumuşaklıkla taşardı. Hakikat şu ki İbn Teymiyye hücumunu, içinde hulûl ve ittihâd vehimlerinin zuhur ettiği İbn Arabî, İbn Seb‘în, İbn Fârız ve Hallâc mektebi gibi ekollere yoğunlaştırmıştır. İbn Teymiyye, Hallâc üzerinde tesir icra eden çağdaşları veya asrına yakın devirde yaşamış İbn Bâkûveyh (ö. 369 h.) ve Hâfız el-Hatîb el-Bağdâdî (ö. 463 h.) gibi kimselerin fikirlerini takip etmiştir. O, Hallâc’ın bâtınîliğini, İblis fetvâsı ve dilinden dökülen “Enelhak” sözü gibi bâtıl iddialarını ispatlamış; sûfîlerin Hallâc’ı mazur gösterme çabalarına hücum etmiş ve Hallâc’ın onları, “Kendinle meşgul ol; çünkü sen onu hakla meşgul etmezsen o seni…” sözü gibi ifadelerle aldatmaya çalıştığını ortaya koymuştur.
القرن الثامن الهجري في وجه التصوف والصوفية إذ حمله ابن تيمية تبعة كثير من مظاهر الفساد في الأفكار والابتداع في السلوك.ولئن كان الحوار بين ابن تيمية وخصومه ساخنا وحادا ولاذعا باعتبار أن ابن تيمية كان يمثل الهجوم الذي يعني ببيان الحق ويميزه عن الباطل، ومع ذلك فلم يمنع خصومه من أن يوافقوه على هجماته على الصوفية في عصره.ومن يدمن مطالعة مؤلفات ابن تيمية يمكن أن يدرك بسهولة أنه كان يميل إلى الزهاد الأوائل، ويمدح شيوخ التصوف المشروع، وفي الوقت نفسه كان ينعي على ابن عربي وأتباعه، ويربط بين الإشراقية والصابئة.لقد رمي شيخ الإسلام ابن تيمية بالغلظة وتحجر القلب من جانب الصوفية …والحق أنه لم يكن غليظ القلب ولا متحجرا، ولكن طبيعة الحوار الساخن الذي دار بينه وبين خصومه وهو يدعو إلى وحدة الفكر والسلوك تحت لواء السلفية قد غطى على كثير من جوانب الرقة والروحية في شخصيته بل إنه كان يفيض رقة حين كان يأوي إلى المساجد المهجورة يناجي ربه أن يفتح عليه مغاليق الفكر في مسألة قائلا: "يا معلم إبراهيم علمني".والحق أن ابن تيمية ركز هجومه على المدارس التي ظهر فيها إيهام الحلول والاتحاد كمدرسة ابن عربي، وابن سبعين، وابن الفارض، والحلاج.وقد تتبع ابن تيمية الأفكار التي أثرت في الحلاج من معاصريه أو من قريبي العهد من عصره كابن بسكويه "٣٦٩هـ" والحافظ البغدادي "٤٦٣هـ".وأثبت باطنية الحلاج وادعاءاته الباطلة مثل فتوى إبليس، وبما جرى على لسانه من قوله: "أنا الحق" وهاجم اعتذار الصوفية عن الحلاج، وكشف أن الحلاج حاول خداعهم بمثل قوله: عليك بنفسك إن لم تشغلها بالحق شغلتك
Bâtıl ile." Ve İbn Teymiyye'nin Hallâc meselesinde fikrini ifade etmesi söz konusu değildi; bilakis o, şer'î hükmü onun hakkında vermişti; zira o (Hallâc), haccın rüknünü İslam'dan düşürmeye çalışmıştı. Tasavvufun, ehlinin elinde uğradığı helâk edici günahlardan (mûbikât) dolayı en derin üzüntüyü duymaktayız. Zira görüyoruz ki bunlar bizzat akidenin kendisi için bir tehlike arz etmektedir. Bu tehlikeleri şöyle özetleyebiliriz:
1- Temel tasavvufî terimler, tasavvuf âleminin her yanından yayılan aldatıcı câzibe ve ruhî saflığı takip eden şeffaflığın maddî yoğunluğu perdeleyerek arkasındaki anlamlara yöneltmesi sebebiyle tehlikeli bir şekilde gelişmiştir. Bütün bunlar, terimin asl-ı sahihinden saparak dinde aslı olmayan bâtıl şubelere ayrılmasına ve aynı zamanda bid'atle dolup taşmasına yol açmıştır. Meselâ “mürid” terimi. Bu, irade (el-irâde) kelimesinden gelir. İlmî-sülûkî terim (tasavvufî terim diyebileceğimiz) açısından irade, amelde niyetten önce gelen bir süreçtir. Zira âmil, iradesini amelinden belirler; bu ameli niçin yapmaktadır. Allah'a yönelik kastını ve iradesini netleştirdiğinde, bu iradesini ihlâsı bozan her türlü şâibeden ve o iradeye karışarak onu bozan her türlü nefsânî hâtırdan arındırmaya başlar. İşte bu belirleme iradedir; bunu yapan da müriddir. Fakat bu terim gelişerek mürid, tarikatın müridi haline gelmiş; daha sonra da belli bir şeyhin müridi haline gelmiştir. İşte Allah'a yönelik iradeden şeyhe doğru olan bu değişim, öyle belâlara yol açmıştır ki bunların boyutunu ancak Allah ve ilimde râsih olanlar bilir.
2- Terimin bu şekilde bozulmasının neticesinde bizzat akideye karşı bir tecavüz meydana gelmiştir. Zira câhil şeyh, etrafında toplanan müridlerinin oluşturduğu cemaat tarafından cezbedilmiş; emrine itaat eden, kendisini yücelten insanları etrafında toplayan dünyevî şanını korumakla meşgul olmuştur.
بالباطل".ولم يكن أن تيمية يعبر عن فكره في قضية الحلاج بل إنه حكم الشرع في أمره حيث حاول أن يسقط ركن الحج من الإسلام.نأسف أشد الأسف لما أصاب التصوف على أيدي أهله من موبقات نرى أنها تمثل خطرا على العقيدة ذاتها، ويمكن إجمال تلك الأخطار فيما يلي:١-فقد تطورت المصطلحات الصوفية الأساسية تطورا خطيرا نظرا للاستهواء الذي يفوح من أرجاء عالم التصوف، ونظرا لما يتبع الصفاء الروحي من شفافية قد حجبت الكثافة المادية إلى ما وراءها من المعاني كل ذلك أدى إلى تطور خطير في المصطلح ابتعد به عن أصله الصحيح إلى تفريعات باطلة لا أصل لها من دين، في الوقت الذي تنضح فيه بالابتداع.فمثلا مصطلح "المريد". وهو من الإرادة: والإرادة في المصطلح العلمي السلوكي الذي يمكن أن نسميه بالمصطلح الصوفي هي عملية تسبق النية في العمل، إذ يحدد العامل إرادته من عمله، لماذا يعمل هذا العمل، وحينما يحدد إرادة الله يبدأ في تصفية إرادة الله من كل شائبة ومن كل خاطر يختلط بتلك الإرادة فيفسدها.هذا التحديد هو الإرادة، وفاعله هو المريد. ولكن هذا المصطلح تطور فأصبح المريد هو مريد الطريقة، ثم تطور فأصبح المريد هو مريد شيخ بعينه..فمن إرادة الله إلى الشيخ كانت بلايا لا يعرف مداها إلا الله والراسخون في العلم.٢-وترتب على فساد المصطلح هكذا عدوان على العقيدة ذاتها. فالشيخ الجاهل قد استهواه اجتماع مريديه من حوله، وأصبح مشغولا بالحفاظ على المجد الدنيوي الذي يجمع الناس من حوله طائعين لأمره، مبجلين،
Onun saltanatına boyun eğmek suretiyle, ardından müridin şeyhine karşı âdâbı hakkında şu talimat ve kaideler uydurulmuştur: a) Mürid, şeyhi hakkında suizan beslememeli, hatta onu büyük günahlardan (kebâir) birini işlerken görse bile!? İşte bu noktada izahlar ihtilafa düşmüştür. Kimine göre: Şeyhin, Allah katında, yalnızca Allah'ın bildiği özel bir hâli (hâl) vardır; bu sebeple ona itiraz caiz değildir. Kimine göre ise: Şeyh bir mürşiddir, masum değildir… Fakat her iki halde de, emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker'i iptal etmenin, Allah'a, Resûlüne, kitabına, Müslümanların imamlarına ve avamına nasihat etme aslını devre dışı bırakmanın şer'î bir sebebini bilemiyoruz. Hem, büyük günah işleyen bir şeyhe itiraz nasıl caiz olmazken, Resûlullah (s.a.v.)'e -O, münafıkların reisinin cenaze namazını kılmaya gittiğinde ve Hudeybiye Sulhu'nda- Ömer (r.a.)'den ve diğerlerinden yapılan itirazlar nasıl caiz olmuştur? b) Mürid, şeyhinin seccadesine oturmamalı, onun huzurunda yemek yememeli ve şeyhin kullandığı hayat araç-gereçlerini kullanmamalı; zira böyle yapmakla Allah'ın gazabına uğrayabilirmiş!? Bunu da şöyle gerekçelendirmişlerdir: Şeyhin seccadesi üzerindeki hâli öyledir ki, mürid o hâle tahammül edemeyebilir, böylece işi karışır!? Bu ise, ne Allah'ın şeriatında ne de Resûlü'nün sünnetinde asla bir kaynağı bulunmayan bir iftiradır. c) Mürid, zikir esnasında şeyhinin hayalini iki gözünün arasına getirmeli ve zikir içinde kayboluncaya kadar onun suretini asla terk etmemelidir… Bu ise apaçık bir şirktir, izaha ihtiyaç duymaz. d) Mürid, gassalın elindeki ölü gibi olmalı; şeyhinin huzurunda hiçbir şekilde hareket etmemeli ve konuşmamalıdır. e) Mürid, şeyhine, emrinin apaçık bir hikmetini bilmese dahi körü körüne itaat etmelidir!!?
خاضعين لسلكانه ومن ثم ابتدعت تعليمات وقواعد لآداب المريد شيخه منها:أ-ألاّ يسيء الظن بشيخه ولو رآه على كبيرة من الكبائر!!؟ وهنا اختلفت التعليلات.فمن قائل: إن الشيخ له حال مع الله لا يعلمها إلا الله فلا يجوز الاعتراض عليه.ومن قائل إن الشيخ مرشد وليس بمعصوم …ولكننا في كلا الحالتين لا ندري علة شرعية لتعطيل الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، ولأصل النصح لله ورسوله وكتابه وأئمة المسلمين وعامتهم.وكيف يمتنع الاعتراض على شيخ مرتكب للكبيرة، ولم يمتنع الاعتراض على رسوله صلى الله عليه وسلم من عمر حين ذهب للصلاة على زعيم المنافقين ومنه ومن غيره في صلح الحديبية.ب-ألا يجلس على سجادته ولا يأكل في حضرته ولا يستعمل ما يستعمله الشيخ من وسائل الحياة لئلا يلحقه المقت من الله!!؟وعللوا هذا بأن حال الشيخ في سجادته فربما كان حالا لا يطيقه المريد فيضطرب أمره!!؟وتلك فرية ما علمنا لها أصل من شرع الله ولا في سنة رسوله أبدا.ج-أن يصور شيخه بين عينيه حين الذكر ولا يدع صورته أبدا حتى يغيب في الذكر … وهذا شرك واضح لا يحتاج إلى بيان.د-أن يكون بين يدي شيخه كالميت بين يدي غاسله لا يتحرك ولا يتكلم!!؟هـ-أن يطيع شيخه طاعة عمياء ولو لم يعلم لأمره إياه حكمة ظاهرة!!؟
Bunun dışında pek çok şey, tasavvufî sülûk kitaplarında müridin şeyhiyle âdâbı hakkında kaydedilmiştir. Bunların özü… 'ferde/şeyhe tapınma' veya Müslüman'ı zelil kılmak ve fikrine set çekmek, emr-i bi'l-maruf veya nehy-i ani'l-münker dahi olsa. Bunlar, tasavvufî sülûkun evrildiği belâlardan bazılarıdır ki bunların bir kısmı veya tamamı İbn Teymiyye döneminde mevcuttu. Bu da bu imama, İslam'ı müdafaa etme ve onu tehdit eden her türlü vehimden —yakından veya uzaktan— nehyetme, bahane kapısını kapatma, suç vukūa gelmeden önleme konusunda tam hakkını verir. Bununla birlikte tasavvufun günümüzde İslam ve Müslümanlara faydalı bir şeye evrildiğini bilmiyoruz… Ancak bir takım meşâyihin câhillerince bir yığın; onların arasında ihlâslılar kaybolup gitmiştir… Ve Allah'ı zikir esnasında davul, zurna, ağlama, soyunma gibi putperestâne ritüeller. Sonra raks ve tokluk, sonra cinsiyetler arası ahlâksız karışma, sonra meczuplar âlemi — içinde bulunan iddia edilen haller ki hiçbir mahlûkun bunlara itirazı câiz değildir, aksi takdirde itiraz edenin üzerine Allah'ın lâneti iner!!? Allah tebâreke ve teâlâdan dinimizde ve dünyamızda selâmet, her günahtan mağfiret ve her kötü işten korunma dileriz. Ve hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. Salât ve selâm efendimiz Muhammed (s.a.v.)'e, âline, ashâbının tamamına ve onlara kıyamete kadar ihsan üzere tâbi olanlara olsun.
وغير هذا كثير مدون في آداب المريد مع شيخه في كتب السلوك الصوفي خلاصتها … "عبادة الفرد" أو إذلال المسلم والحجر على فكره ولو كان أمراً بمعروف أو نهيا عن منكر.تلك بعض البلايا التي تطور إليها السلوك الصوفي، والتي كان بعضها أو كلها موجودا في عصر ابن تيمية، مما يعطي هذا الإمام حقه كاملا في الدفاع عن الإسلام، وفي شجب كل ما يهدده من الأوهام من قريب أو من بعيد سدا للذريعة، منعا للجريمة قبل وقوعها …ومع كل ذلك فلم نعلم التصوف قد تطور في عصرنا الحاضر إلى شيء نافع للإسلام والمسلمين … اللهم إلا حشد من جهلاء المشايخ ضاع بينهم المخلصون … وطقوس وثنية من الطبل والزمر والبكاء والتعرية أثناء ذكر الله..ثم الرقص والشبع، ثم الاختلاط المزري بين الجنسين، ثم دنيا المجاذيب بما فيها من الأحوال المزعومة التي لا يجوز الاعتراض عليها من مخلوق وإلا حاقت بالمعترض لعنة الله!!؟نسأل الله تبارك وتعالى السلامة في ديننا ودنيانا، المغفرة من كل ذنب، والعصمة من كل أمر.والحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين ومن اتبعهم بإحسان إلى يوم الدين.
Âl-i Beyt’in Hukukuna Dair İlk Kitap…
Bismillâhirrahmânirrahîm
Şeyh, İmam, âlim, âmil, asrının bir tanesi, fırkaların müftüsü, Şeyhülislâm, Takıyyüddin Ebu’l-Abbas Ahmed —ki Şeyh, İmam, âlim, Şihâbüddin Abdülhalîm’in oğlu; o da Şeyh, İmam, allâme, Mecdüddin Abdüsselâm b. Teymiyye’nin oğludur— (Allah ondan râzı olsun, onu hoşnut etsin ve derecesini yükseltsin) şöyle dedi:
İşte bu kitap, kendisine ulaşan mü’min kardeşleredir. Onlar ki Allah’ı, Resûlü’nü ve rükû halinde iken namaz kılıp zekât veren mü’minleri dost edinirler. Kim Allah’ı, Resûlü’nü ve mü’minleri dost edinirse, şüphesiz Allah’ın hizbi gâlib gelenlerin ta kendisidir. Onlar Allah’ı ve Resûlü’nü severler. Zira Allah’ı sevmek ve O’na itaat etmek, Resûlü’nü sevmeyi ve ona itaati gerektirir. Resûlü’nü sevmek ve ona itaat etmek de, Resûl’ün sevdiği kimseleri sevmeyi ve Resûl’ün kendisine itaat edilmesini emrettiği kimseye itaat etmeyi gerektirir. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: {Ey iman edenler! Allah’a itaat edin, Resûl’e itaat edin ve sizden olan emir sahiplerine de itaat edin. Eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz —Allah’a ve âhiret gününe gerçekten iman ediyorsanız— onu Allah’a ve Resûl’e döndürün. Bu, sizin için daha hayırlı ve sonuç bakımından daha güzeldir.}¹
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Kim bana itaat ederse, Allah’a itaat etmiş olur. Kim emîrime itaat ederse, bana itaat etmiş olur. Kim bana isyan ederse, Allah’a isyan etmiş olur. Kim emîrime isyan ederse, bana isyan etmiş olur.”²
Yine Resûlullah (s.a.v.), Emîru’l-Mü’minîn Alî b. Ebî Tâlib (r.a.)’in rivayet ettiği hadiste şöyle buyurdu: “(Sözün burası kesilmiştir)…”
[¹ Nisâ Sûresi, 59. âyet]
[² Hadisi, Sahîh-i Buhârî’de, Cihad Kitabı (Bâb: 109) ile İ’tisâm Kitabı, Bâb=]
أول كتاب حقوق آل البيت…بسم الله الرحمن الرحيم قال الشيخ الإمام العالم العامل فريد عصره، مفتي الفرق، شيخ الإسلام، تقي الدين أبو العباس أحمد ابن الشيخ الإمام العالم شهاب الدين عبد الحليم ابن الشيخ الإمام العلامة مجد الدين عبد السلام بن تيمية رضي الله عنه وأرضاه، وأعلى درجته:هذا الكتاب إلى من يصل إليه من الإخوان المؤمنين الذين يتولون الله ورسوله والذين آمنوا يقيمون الصلاة ويؤتون الزكاة وهم راكعون، ومن يتول الله ورسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون. الذين يحبون الله ورسوله، فإن من محبة الله وطاعته محبة رسوله وطاعته، ومن محبة رسوله وطاعته محبة من أحبه الرسول وطاعة من أمر الرسول بطاعته.كما قال تعالى: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً} ١.وقال النبي صلى الله عليه وسلم: " من أطاعني فقد أطاع الله، ومن أطاع أميري فقد أطاعني، ومن عصاني فقد عصى الله، ومن عصى أميري فقد عصاني" ٢.وقال صلى الله عليه وسلم فيما رواه أمير المؤمنين علي بن أبي طالب رضي الله عنه: "إنما١-سورة النساء، آية:٥٩.٢-الحديث أخرجه البخاري في صحيحه في كتاب الجهاد باب ١٠٩. وكتاب الاعتصام باب=
"İtaat ancak iyiliktedir." 1. Ve şöyle buyurdu: "Yaratıcıya isyanda mahlûka itaat yoktur." 2. Selam, rahmet ve bereketler üzerinize olsun. Şüphesiz ki size, kendisinden başka ilâh bulunmayan, hamde lâyık olan ve her şeye gücü yeten Allah'a hamd ederiz. Takvâ sahiplerinin imamı, peygamberlerin sonuncusu olan kulu ve elçisi Muhammed'e -salât ve selâm O'nun üzerine olsun- çokça salât ederiz. Bundan sonra:
=2, Kitâbü'l-Ahkâm, bab 1. Müslim, Sahîh'inde, Kitâbü'l-İmâre, hadis 32; Nesâî, Sünen'inde, Kitâbü'l-Bi'a, bab 27; İbn Mâce, Sünen'inde, Mukaddime, bab 1 ve Kitâbü'l-Cihâd, bab 39; İmam Ahmed, Müsned'inde, 2/511, 471, 467, 416, 382, 342, 313, 270, 252, 244, 93.
1- Bunu Buhârî, Sahîh'inde Kitâbü'l-Ahkâm, bab 4; Kitâbü'l-Âhâd, bab 1; Kitâbü'l-Meğâzî, bab 59'da; Müslim, Sahîh'inde Kitâbü'l-İmâre, hadis 39-40'ta; Ebû Dâvûd, Sünen'inde Kitâbü'l-Cihâd, bab 87'de; Nesâî, Sünen'inde Kitâbü'l-Bi'a, bab 34'te ve İmam Ahmed, Müsned'inde 1/82-94-124'te tahriç etmiştir. Süyûtî, el-Câmiu's-Sağîr'de hadis numarası 9902 ile bu hadisin sahih olduğunu belirtmiştir.
2- Hadisi İmam Ahmed, Müsned'inde; Hâkim, Müstedrek'inde İmrân b. Husayn'dan tahriç etmiştir. Heysemî, Mecmau'z-Zevâid'de onu zikrederek "Ahmed'in râvileri Sahîh râvileridir" demiştir. Beğavî, Nevvâs'tan; İbn Hibbân ise Ali'den "Allah'a isyanda beşere itaat yoktur" lafzıyla rivayet etmiştir. Bunun Sahîhayn'da şahitleri vardır. İmam Süyûtî, el-Câmiu's-Sağîr'de onu zikretmiş ve sahih olduğunu belirtmiştir.
الطاعة في المعروف" ١.وقال: "لا طاعة لمخلوق في معصية الخالق" ٢.سلام عليكم ورحمة الله وبركاته، فإنا نحمد إليكم الله الذي لا إله إلا هو، وهو للحمد أهل، وهو على كل شيء قدير، ونصلي على إمام المتقين، وخاتم النبيين محمد عبده ورسوله، صلى الله عليه وسلم تسليما كثيرا، أما بعد:=٢، وكتاب الأحكام باب١. ومسلم في صحيحه ي كتاب الإمارة حديث ٣٢، والنسائي في سننه في كتاب البيعة باب٢٧. وابن ماجة في سننه في المقدمة باب١، وفي كتاب الجهاد باب٣٩، والإمام أحمد في المسند ٢/٥١١،٤٧١،٤٦٧،٤١٦،٣٨٢،٣٤٢،٣١٣،٢٧٠،٢٥٢،٢٤٤،٩٣.١-أخرجه البخاري في صحيحه في كتاب الأحكام باب٤، وفي الآحاد باب١، وفي المغازي باب ٥٩. ومسلم في صحيحه في كتاب الإمارة حديث ٣٩،٤٠ وأبو داود في سننه في كتاب الجهاد باب٨٧. والنسائي في سننه في البيعة باب٣٤. والإمام أحمد في المسند ١/٨٢-٩٤-١٢٤. وأشار السيوطي في الجامع الصغير حديث رقم ٩٩٠٢ إلى أنه حديث صحيح.٢-الحديث أخرجه الإمام أحمد في المسند والحاكم في مستدركه عن عمران بن الحصين، وأورده الهيثمي في مجمع الزوائد وقال: " رجال أحمد رجال الصحيح، ورواه البغوي عن النواس، وابن حبان عن علي بلفظ " لا طاعة لبشر في معصية الله" وله شواهد في الصحيحين. وأورده الإمام السيوطي في الجامع الصغير وصححه.
Müslümanların Kitap ve Sünnet ile birliği: Muhakkak ki Allah subhanehu ve teâlâ, Muhammed’i (s.a.v.) Kitap ve hikmetle göndermiştir ki, insanları karanlıklardan aydınlığa, Rablerinin izniyle Azîz ve Hamîd olanın yoluna çıkarsın. Allah Teâlâ şöyle buyurdu: {Andolsun ki Allah, müminlere, içlerinden kendilerine âyetlerini okuyan, onları arındıran ve onlara Kitap ve hikmeti öğreten bir peygamber göndermekle lütufta bulunmuştur. Oysa onlar bundan önce apaçık bir sapıklık içindeydiler.}¹. Yine Allah Teâlâ şöyle buyurdu: {Allah’ın üzerinizdeki nimetini ve size öğüt vermek üzere indirdiği Kitap ve hikmeti hatırlayın.}². Nebîsinin (s.a.v.) hanımlarına da şöyle buyurdu: {Evlerinizde okunan Allah’ın âyetlerini ve hikmeti hatırlayın.}³. Onlara okunan ise Resûlullah’ın (s.a.v.) hanımlarının evlerinde okuduğu şeydi: Allah’ın Kitabı ve hikmet. İşte Allah’ın Kitabı Kur’an’dır; hikmet ise Resûlullah’ın (s.a.v.) söylediği sözlerdir ki O’nun sünnetidir. Müslümanlara hem bunu hem de bunu öğrenmek düşer.
¹ Âl-i İmrân Suresi, 164. ayet.
² Bakara Suresi, 231. ayet.
³ Ahzâb Suresi, 34. ayet.
وحدة المسلمين بالكتاب والسنة:إن الله سبحانه وتعالى بعث محمدا بالكتاب والحكمة ليخرج الناس من الظلمات إلى النور بإذن ربهم إلى صراط العزيز الحميد.وقال الله تعالى: {لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ} ١.وقال تعالى: {وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ} ٢.وقال لأزواج نبيه: {وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ} ٣.والذي كان يتلوه هو رسول الله صلى الله عليه وسلم في بيوت أزواجه: كتاب الله والحكمة.فكتاب الله هو القرآن، والحكمة هي ما كان يذكره من كلامه، وهي سنته. فعلى المسلمين أن يتعلموا هذا وهذا.١-سورة آل عمران، آية ١٦٤.٢-سورة البقرة، آية: ٢٣١٣-سورة الأحزاب، آية:٣٤.
Nitekim Tirmizî ve başkalarının, Mü’minlerin Emîri Alî b. Ebî Tâlib (r.a.) vasıtasıyla Nebî (s.a.v.)’den rivayet ettiği meşhur hadiste şöyle buyurulur: "Bir fitne olacak. Ben: 'Ey Allah’ın Resûlü, ondan kurtuluş çaresi nedir?' dedim. Buyurdu ki: 'Allah’ın Kitabı! Onda sizden öncekilerin haberi, sizden sonrakilerin haberi ve aranızdaki hüküm vardır. O, hak ile bâtılı ayırandır; şaka değildir. Kim onu bir cebbâr terk ederse, Allah onu kırar. Kim hidâyeti ondan başkasında ararsa, Allah onu saptırır. O, Allah’ın sağlam ipidir. O, hikmetli Zikir’dir. O, dosdoğru yoldur. O öyle bir kitaptır ki, hevâlar onunla sapmaz, diller onunla karışmaz, çokça tekrarlanmaktan eskimez, hayret verici yönleri tükenmez. Kim onun gereğince söz söylerse doğru söyler, kim onunla amel ederse ecir kazanır, kim onunla hükmederse adalet eder, kim ona davet ederse dosdoğru yola hidâyet etmiş olur." [1] Allah Teâlâ Kitabında şöyle buyurur: "Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın ve ayrılığa düşmeyin." [2] Yine Kitabında buyurur: "Dinlerini parçalayıp fırkalara ayrılanlar var ya, sen onlardan hiçbir şeyde sorumlu değilsin." [3] Böylece ayrılıp gruplara ve fırkalara bölünenleri yerdi; birleşenleri ve birlikte yürüyüp Allah’ın ipi olan Kitabına sımsıkı sarılanları, peygamberlerin tek bir şiası (taraftarı) olarak övdü. Nitekim yüce Allah şöyle buyurur: "Şüphesiz İbrahim de onun şiasındandı (taraftarlarındandı)." [4] İbrahim ise peygamberlerin imamıdır. Nitekim yüce Allah buyurur: 1-Hadis: Tirmizî, Sevâbü’l-Kur’ân, bab 14; Dârimî, el-Müsned, Kitâbu Fedâili’l-Kur’ân, bab 1; İmam Ahmed, el-Müsned, 9111. 2-Sûre-i Âl-i İmrân, âyet 103. 3-Sûre-i En‘âm, âyet 159. 4-Sûre-i Sâffât, âyet 83.
وفي الحديث المشهور الذي رواه الترمذي وغيره عن أمير المؤمنين علي بن أبي طالب رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: "ستكون فتنة. قلت: فما المخرج منها يا رسول الله؟ قال: كتاب الله، فيه نبأ ما قبلكم، وخبر ما بعدكم، وحكم ما بينكم، وهو الفصل ليس بالهزل، من تركه من جبار قصمه الله، ومن ابتغى الهدى في غيره أضله الله، وهو حبل الله المتين، وهو الذكر الحكيم، وهو الصراط المستقيم، وهو الذي لا تزيغ به الأهواء، ولا تلتبس به الألسن، ولا يخلق على كثرة الرد، ولا تنقضي عجائبه، من قال به صدق، ومن عمل به أجر، ومن حكم به عدل، ومن دعى إليه هدى إلى صراط مستقيم ١.وقال الله تعالى في كتابه: {وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَلا تَفَرَّقُوا} ٢.وقال في كتابه: {إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ} ٣.فذم الذين تفرقوا فصاروا أحزابا وشيعا، وحمد الذين اتفقوا وساروا جميعا معتصمين بحبل الله الذي هو كتابه شيعة واحدة للأنبياء.كما قال تعالى: {وَإِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ} ٤ وإبراهيم هو إمام الأنبياء كما قال تعالى:١-الحديث أخرجه الترمذي في ثواب القرآن باب ١٤. والدارمي في المسند، في كتاب فضائل القرآن باب١. والإمام أحمد في المسند ٩١١١.٢-سورة آل عمران، آية:١٠٣.٣-سورة الأنعام، آية:١٥٩.٤-سورة الصافات، آية:٨٣.