Nebî'ye (s.a.v.) salât-ü selâm, fazileti ve keyfiyeti. Yazan: Faziletli Şeyh Abdülmuhsin b. Hamd el-‘Abbâd, İslâm Üniversitesi Naibi. Bismillâhirrahmânirrahîm. Mukaddime: Hamd, âlemlerin Rabbi, Rahmân, Rahîm, din gününün Mâliki olan Allah'a mahsustur. Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline salât eyle, tıpkı İbrahim'e ve İbrahim'in âline salât eylediğin gibi; şüphesiz Sen Hamîd'sin, Mecîd'sin. Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline bereket ver, tıpkı İbrahim'e ve İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi; şüphesiz Sen Hamîd'sin, Mecîd'sin. Allah'ım! Sahâbe-i kirâmdan ve onlara ihsan ile tâbi olanlardan razı ol. Amma ba‘d: Muhakkak ki Allah teâlânın kulları üzerindeki nimetleri sayısız ve pek çoktur. En büyük nimet ise, Allah'ın (c.c.) sakaleyn (cin ve ins) üzerinde lütfettiği, kendi kulu, rasulü, halîli, habîbi ve yaratıkları arasından seçtiği Muhammed'i (s.a.v.) göndermesidir. Onları karanlıklardan aydınlığa çıkarmak ve nakletmek üzere...
الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم، فضلها وكيفيتهابقلم فضيلة الشيخ عبد المحسن بن حمد العبادنائب رئيس الجامعة الإسلامية بسم الله الرحمن الرحيمالمقدمةالحمد لله رب العالمين الرحمن الرحيم مالك يوم الدين، اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد، اللهم ارض عن الصحابة الكرام ومن تبعهم بإحسان، أما بعد:فإن نعم الله تعالى على عباده كثيرة لا تحصى وأعظم نعمة أنعم الله بها على الثقلين الجن والإنس أن بعث فيهم عبده ورسوله وخليله وحبيبه وخيرته من خلقه محمداً صلى الله عليه وسلم ليخرجهم به من الظلمات إلى النور وينقلهم
Onları, mahlûka kulluğun zilletinden Hâlık (subhânehû ve teâlâ)’a kulluğun izzetine irşad eder; necât ve saâdet yolunu gösterir; helâk ve şekâvet yollarından sakındırır. Nitekim Allah teâlâ, bu büyük nimeti ve ulvî minneti Kitâb-ı Azîz’inde şöyle bildirmiştir: {لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ} (Âl-i İmrân, 164) – Andolsun ki Allah, mü’minlere, içlerinden kendilerine bir resul göndermekle büyük lütufta bulunmuştur; (o resul) onlara âyetlerini okur, onları tezkiye eder, onlara Kitab’ı ve hikmeti öğretir. Halbuki onlar bundan önce apaçık bir dalâlet içinde idiler. Buyurdu ki: {هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيداً} (Tevbe, 33 / Fetih, 28 / Saf, 9) – O, resûlünü hidâyet ve hak din ile gönderen; onu bütün dinlere üstün kılacak olandır. Şahit olarak Allah yeter. O (aleyhi ekmelü’s-salâti ve’s-selâm), risâleti tebliğ, emâneti edâ ve ümmete nasihati tam ve kemâl üzere yerine getirmiştir. Böylece müjdelemiş ve uyarmış; her hayra delâlet etmiş, her şerden sakındırmıştır. Allah teâlâ, onun vefâtından (s.a.v.) kısa bir süre önce Arafat’ta vakfe hâlinde iken şu âyeti indirmiştir: {الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ} (Mâide, 3) – Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, size nimetimi tamamladım ve râzı oldum.
من ذل العبودية للمخلوق إلى عز العبودية للخالق سبحانه وتعالى يرشدهم إلى سبيل النجاة والسعادة ويحذرهم من سبل الهلاك والشقاوة وقد نوه الله بهذه النعمة العظيمة والمنة الجسيمة في كتابه العزيز: {لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ}. وقال سبحانه وتعالى: {هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيداً}وقد قام عليه أفضل الصلاة والسلام بإبلاغ الرسالة وأداء الأمانة والنصح للأمة على التمام والكمال فبشر وأنذر ودل على كل خير وحذّر من كل شر وأنزل الله تعالى عليه وهو واقف بعرفة قبل وفاته صلى الله عليه وسلم بمدة يسيرة قوله تعالى: {الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ
«Size din olarak İslâm'ı seçtim.» (Mâide 5/3) Resûlullah (s.a.v.) ümmetin saadeti konusunda son derece titizdi. Nitekim Allah teâlâ, kendisine bahşettiği yüce sıfatlara işaretle şöyle buyurmuştur: «Andolsun size kendinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya uğramanız ona çok ağır gelir; size çok düşkün, müminlere karşı şefkatli ve merhametlidir.» (Tevbe 9/128) Resûlullah (s.a.v.)'in risâleti tebliğ, emâneti edâ ve ümmete nasihatten ibaret olan bu vazifesi, ümmetin onun üzerindeki hakkıdır. Nitekim Allah teâlâ: «Peygambere düşen ancak açıkça tebliğdir.» (Mâide 5/92) ve «Peygamberlere düşen ancak apaçık tebliğ değil midir?» (Nahl 16/35) buyurmuştur. Buhârî, Sahîh'inde Zührî'den rivayet etmiştir ki o şöyle demiştir: «Risâlet Allah'tandır, tebliğ peygambere aittir, teslimiyet ise bize düşer.» (İfade burada sona ermektedir.) Müslümanın saadetinin alameti, Resûlullah (s.a.v.)'in getirdiği şeylere teslim olup boyun eğmesidir. Nitekim Allah teâlâ buyurur: «Hayır, Rabbine andolsun ki, onlar aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılıp...» (Nisâ 4/65 — âyetin devamı gelmektedir.)
لَكُمُ الإِسْلامَ دِيناً} ..وكان صلى الله عليه وسلم حريصا على سعادة الأمة غاية الحرص كمال قال الله تعالى منوها بما حباه الله به من صفات جليلة: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ}وهذا الذي قام به صلى الله عليه وسلم من إبلاغ الرسالة وأداء الأمانة والنصح للأمة هو حق الأمة عليه كما قال الله تعالى: {وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلا الْبَلاغُ الْمُبِينُ} . وقال: {فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلا الْبَلاغُ الْمُبِينُ} . وروى البخاري في صحيحه عن الزهري أنه قال: من الله الرسالة وعلى الرسول البلاغ وعلينا التسليم. انتهى.وإن علامة سعادة المسلم أن يستسلم وينقاد لما جاء به رسول الله صلى الله عليه وسلم كما قال الله تعالى: {فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا
İbadet ne zaman makbul olur? Allah'a ibadet, O'nun katında makbul ve faydalı olabilmesi için iki temel esasa dayanıyor olmalıdır: Bunlardan birincisi, ibadetin yalnızca Allah'a hâlis kılınması, onda O'ndan başkasına hiçbir şirk koşulmamasıdır. Nitekim Allah teâlânın mülkte ortağı olmadığı gibi ibadette de ortağı yoktur. Şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz mescidler Allah'a aittir. O hâlde Allah ile birlikte kimseye yalvarmayın.”
متى تكون العبادة مقبولةوعبادة الله تكون مقبولة عند الله ونافعة لديه إذا اشتملت على أمرين أساسين:أولهما: أن تكون العبادة للهخالصة لا شركة لغيره فيها كما أنه تعالى ليس له شريك في الملك فليس له شريك في العبادة كما قال تعالى:{وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُو مَعَ اللَّهِ أَحَداً}
De ki: "Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm, âlemlerin Rabbi Allah içindir." İkincisi: İbadetin, Allah'ın Resûlü Muhammed (s.a.v.)'in getirdiği şeriata uygun olmasıdır. Nitekim Allah teâlâ şöyle buyurmuştur: "Size Resûl ne verdiyse onu alın, sizi nehyettiği şeyden de sakının." Yine Allah teâlâ buyurdu: "De ki: Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir." Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur — Buhârî ve Müslim'in Âişe (r.anhâ)'den rivayet ettiği hadiste: "Her kim bizim bu dinimizde ondan olmayan bir şey ihdas ederse, o merduddur (reddedilir)." Yine Müslim'in bir rivayetinde: "Her kim üzerinde bizim emrimiz olmayan bir amel işlerse, o merduddur." Resûlullah (s.a.v.) ayrıca şöyle buyurdu: "Size benim sünnetim ve benden sonraki hidayete ermiş râşid halifelerin sünnetine sarılmayı tavsiye ederim. Ona (sünnete) azı dişlerinizle sımsıkı yapışın. Sonradan ortaya çıkarılan şeylerden (bid'atlerden) sakının. Zira her sonradan çıkarılan şey..."
وقال: {قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} .الثاني: أن تكون العبادة عل وفق الشريعة التي جاء بها رسوله محمد صلى الله عليه وسلم كما قال الله تعالى: {وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا} ، وقال تعالى: {قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيم} وقال صلى الله عليه وسلم في الحديث الذي رواه البخاري ومسلم عن عائشة رضي الله عنها: "من أحدث في أمرنا ما ليس منه فهو رد"، وفي رواية لمسلم "من عمل عمل ليس عليه أمرها فهو رد". وقال صلى الله عليه وسلم: "عليكم بسنتي وسنة الخلفاء الراشدين المهديين من بعدي عضوا عليها بالنواجذ وإياكم ومحدثات الأمور فإن كل محدثة
Bid‘at ve her bid‘at dalâlettir. Allah teâlânın mü’minlere, Resûlü’nü (s.a.v.) onlara göndermek sûretiyle verdiği nimet büyük olunca, Allah teâlâ, kendisinin ve meleklerinin O’na salât ettiklerini haber verdikten sonra, Kitabı’nda onlara O’na salât etmelerini ve teslîm ile selâm vermelerini emretmiştir. Nitekim şöyle buyurmuştur: {Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber’e salât ederler. Ey iman edenler! Siz de ona salât edin ve tam bir teslîmiyyetle selâm verin.} Resûlullah (s.a.v.) ise Sünnet-i Mutahhara’da O’na salât etmenin faziletini, keyfiyetini ve buna dair diğer ahkâmı beyan buyurmuştur. Ben de Resûlullah (s.a.v.)’e salâtın fazileti ve keyfiyetinin beyanı hakkında söz söyleyeceğim, ardından bu büyük ibadet hakkında telif edilmiş kitaplardan numûneler zikredeceğim ve Allah teâlâdan tevfik ve sedâd niyaz edeceğim.
بدعة وكل بدعة ضلالة".ولما كانت نعمة الله تعالى على المؤمنين بإرسال رسوله صلى الله عليه وسلم إليهم عظيمة أمرهم الله تعالى في كتابه أن يصلوا عليه ويسلموا تسليما بعد أن أخبرهم أنه وملائكته يصلون عليه فقال تعالى: {إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيماً} . وبين النبي صلى الله عليه وسلم في السنة المطهرة فضل الصلاة عليه صلى الله عليه وسلم وكيفيتها وغير ذلك من الأحكام المتعلقة بها..وسأتحدث عن فضل الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم وبيان كيفيتها ثم أشير إلى نماذج من الكتب المؤلفة في هذه العبادة العظيمة وأسأل الله تعالى التوفيق والسداد.
Aralarında (bir konuda) ihtilâf çıkıp da sonra senin verdiğin hükümden dolayı içlerinde hiçbir sıkıntı duymazlar ve tam bir teslimiyetle teslim olurlar. Yine Yüce Allah buyurdu ki: 'Ne bir mü'min erkeğe ne de bir mü'min kadına, Allah ve Resûlü bir işe hüküm verdiği zaman, o işte kendilerine ait bir tercih hakkı yoktur. Kim Allah ve Resûlüne isyan ederse, apaçık bir sapıklığa düşmüş olur.' Yine Yüce Allah buyurdu ki: 'Resûlullah'ın aranızda sizi çağırmasını, aranızda birbirinizi çağırmanız gibi tutmayın. İçinizden (cemaatten) birbirlerinin arkasına gizlenerek/siper alarak sıvışıp kaçanları (livâzen) Allah elbette bilmektedir. O’nun (Resûl’ün) emrinin dışına çıkanlar / emrine muhalefet edip yüz çevirenler, başlarına bir fitnenin (belânın) veya elem verici bir azabın gelmesinden sakınsınlar.'
شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيماً} وقال تعالى: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبِيناً} ، وقال تعالى: {لا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنْكُمْ لِوَاذاً فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ} ،
Meleklerin ve başkalarının O’na salâtı, bunu Allah Teâlâ’dan O’nun için talep etmektir. Maksat, asıl salâtı talep değil, ziyadeyi talep etmektir. Hâfız [İbn Hacer] dedi ki: el-Halîmî, eş-Şu‘ab adlı eserinde şöyle demiştir: “Nebî (s.a.v.)’e salâtın özsel hakikati, O’nu en üst düzeyde yüceltmek ve ululamaktır (ta‘zîm). Buna göre ‘Allahümme salli alâ Muhammed’ duamızın mânası: ‘Ey Allah’ım, Muhammed’i (s.a.v.) merhametinle ve şanını yücelterek ta‘zîm et’ demektir. Maksat, O’nu dünyada zikrinin yüceltilmesi, dininin izharı ve şeriatının bâkî kılınması; âhirette ise sevabının arttırılması, ümmeti hakkında şefâatinin kabulü ve Makām-ı Mahmûd ile fazîletinin gösterilmesi suretiyle ta‘zîmdir. Buna göre Allah Teâlâ’nın: “O’na salât edin” âyetinden maksat, ‘Rabbinize O’na salât ederek dua edin’ demektir.” Sözü burada bitti.
Allâme İbn Kayyim el-Cevziyye, ‘Celâü’l-Efhâm fi’s-Salâti ve’s-Selâm alâ Hayri’l-Enâm’ adlı kitabında, Allah ve meleklerinin Resûlü (s.a.v.)’e salâtı hakkında söz ederken şöyle der: “Mümin kullarına O’na salât etmelerini emrettikten ve [salâtın] rahmet ve istiğfar anlamına geldiğini reddettikten sonra şöyle demiştir: ‘Bilakis salât…’”
وصلاة الملائكة وغيرهم عليه طلب ذلك له من الله تعالى والمراد طلب الزيادة لا طلب أصل الصلاة وقال الحافظ: وقال الحليمي في الشعب: معنى الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم تعظيمه فمعنى قولنا اللهم صلى على محمد عظم محمداً والمراد تعظيمه في الدنيا بإعلاء ذكره وإظهار دينه وإبقاء شريعته وفي الآخرة بإجزال مثوبته وتشفيعه في أمته وإبداء فضيلته بالمقام المحمود وعلى هذا فالمراد بقوله تعالى: {صَلُّوا عَلَيْهِ} ادعوا ربكم بالصلاة عليه. انتهى.وقال العلامة ابن القيم في كتابه جلاء الأفهام في الصلاة والسلام على خير الأنام في معرض الكلام على صلاة الله وملائكته على رسوله صلى الله عليه وسلم: وأمر عباده المؤمنين بأن يصلوا عليه بعد أن رد أن يكون المعنى الرحمة والاستغفار قال: "بل الصلاة
Âyet-i Ahzâb'da emrolunan şey, Allah'ın kendisine ve meleklerine salât etmesi hakkında bildirdiği şeyi Allah'tan talep etmektir. Bu salât, O'na sena etmek, fazlını ve şerefini izhar etmek, onu ikram ve takrip etme iradesidir. Dolayısıyla bu, hem haberi hem talebi ihtiva eder. Bizim tarafımızdan yapılan bu sual ve duaya 'salât' denilmesinin iki vechi vardır: Birincisi, bu duanın, kendisine salât edilen zâta sena etmeyi, onun şeref ve fazlının zikrini yaymayı, Allah'tan bunun irade ve muhabbetini talep etmeyi içermesidir; bu da haberi ve talebi kapsar. İkinci vechi ise, bu duanın bizden bir salât olarak isimlendirilmesi, Allah'tan O'na salât etmesini istememiz sebebiyledir. Zira Allah'ın salâtı, onun zikrini yükseltmek ve kendisine takrip etmek için yaptığı senadır; bizim O'na salâtımız ise, Allah Teâlâ'dan bunu yapmasını talep etmemizdir. Bitmiştir.
المأمور بها فيها - يعني آية الأحزاب - هي الطلب من الله ما أخبر به عن صلاته وصلاة ملائكته وهي ثناء عليه وإظهار لفضله وشرفه وإرادة تكريمه وتقريبه فهي تتضمن الخبر والطلب وسمى هذا السؤال والدعاء منا نحن صلاةً عليه لوجهين أحدهما أنه يتضمن ثناء المصلى عليه والإشادة بذكر شرفه وفضله والإرادة والمحبة لذلك من الله فقد تضمنت الخبر والطلب والوجه الثاني أن ذلك سمى صلاة منا لسؤالنا من الله أن يصلي عليه فصلاة الله ثناؤه لرفع ذكره وتقريبه وصلاتنا نحن عليه سؤالنا الله تعالى أن يفعل ذلك به" انتهى.
Teslîmin (s.a.v.) mânâsı... Nebî (s.a.v.)'e teslîmin mânâsına gelince, Mecdüddin el-Fîrûzâbâdî, 'es-Salât ve'l-Büşr fi's-Salâti alâ Hayri'l-Beşer' adlı eserinde şöyle demiştir: Onun mânâsı, Allah teâlânın adlarından (Esmâ-i Hüsnâ) bir isim olan 'selâm'ın sana yönelmesidir. Bunun te'vili: Hayırlardan ve bereketlerden mahrum kalmayasın, mekruhlardan ve âfetlerden selâmette olasın demektir. Zira Allah teâlânın ismi, işlerin hayır ve bereket mânalarının bir araya gelmesi ve onlardan noksanlık ve fesat ârızalarının uzaklaşması ümidiyle zikredilir. Bir ihtimal de selâm, selâmet mânasınadır; yani Allah teâlânın takdiri sana selâmet olsun, yani kınamalardan ve eksikliklerden selâmette olasın demektir. Öyleyse, 'Allahümme salli alâ Muhammed' (Allah'ım, Muhammed'e salât eyle) dediğin zaman, aslında 'Allah'ım, Muhammed'e davetinde, ümmetinde ve zikrinde selâmet yaz' demek istiyorsun...
معنى التسليم صلى الله عليه وسلم ـ…معنى التسليم على النبي صلى الله عليه وسلم:وأما معنى التسليم على النبي صلى الله عليه وسلم فقد قال فيه المجد الفيروزآبادي في كتابه: الصلات والبشر في الصلاة على خير البشر. ومعناه: السلام الذي هو اسم من أسماء الله تالى عليك وتأويله: لا خلوت من الخيرات والبركات وسلمت من المكاره والآفات إذ كان اسم الله تعالى إنما يذكر على الأمور توقعا لاجتماع معاني الخير والبركة فيها وانتفاء عوارض الخلل والفساد عنها ويحتمل أن يكون السلام بمعنى السلامة أي ليكن قضاء الله تعالى عليك السلامة أي سلمت من الملام والنقائص.فإذا قلت اللهم سلم على محمد فإنما تريد منه اللهم اكتب لمحمد في دعوته وأمته وذكره السلامة من
Her noksanlık, böylece onun daveti günler geçtikçe yücelir, ümmeti çoğalır, adı da artar.
كل نقص فتزداد دعوته على ممر الأيام علواً وأمته تكثراً وذكره ارتفاعاً".
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Şöyle deyin: Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline rahmet eyle, İbrahim'e ve İbrahim'in âline rahmet eylediğin gibi. Şüphesiz Sen hamîdsin, mecîdsin. Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline bereket ver, İbrahim'e ve İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi. Şüphesiz Sen hamîdsin, mecîdsin.” Buhârî, Sahîh'inde Tefsir bölümünde, Ahzâb sûresinin tefsiri esnasında Ka'b b. Ucray hadisini de tahriç etmiş olup lafzı şöyledir: “Ey Allah'ın Resûlü! Sana selâm vermeyi bildik, fakat sana nasıl salât getireceğiz?” denildi. O da şöyle buyurdu: “Şöyle deyin: Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline rahmet eyle, İbrahim'in âline rahmet eylediğin gibi. Şüphesiz Sen hamîdsin, mecîdsin. Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in âline bereket ver, İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi. Şüphesiz Sen hamîdsin, mecîdsin.” Buhârî bu hadisi ayrıca Sahîh'inin Duâlar kitabında da tahriç etmiştir. Müslim de bu hadisi Ka'b b. Ucray (r.a.)'den birden fazla yolla tahriç etmiştir. Buhârî, Sahîh'inin Duâlar kitabında tahriç etmiştir.
قال قولوا: اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد". وأخرج أيضا حديث كعب بن عجرة في كتاب التفسير من صحيحه في تفسير سورة الأحزاب ولفظه:" قيل يا رسول الله أما السلام عليك فقد عرفناه فكيف الصلاة عليك قال قولوا اللهم صلى على محمد وعلى آل محمد كما صليت على آل إبراهيم إنك حميد مجيد. اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على آل إبراهيم إنك حميد مجيد". وأخرجه أيضا في كتاب الدعوات من صحيحه وقد أخرج هذا الحديث مسلم عن كعب بن عجرة رضي الله عنه من طرق متعددة عنه.وأخرج البخاري في كتاب الدعوات من صحيحه
Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.)'den rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: 'Ey Allah'ın Resûlü! Sana selâm vermeyi öğrendik; peki sana nasıl salât getireceğiz?' dedik. Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: 'Allah'ım! Muhammed'e, kuluna ve resulüne rahmet kıl, tıpkı İbrahim'e rahmet kıldığın gibi; Muhammed'e ve âl-i Muhammed'e bereket ver, tıpkı İbrahim'e ve âl-i İbrahim'e bereket verdiğin gibi, deyiniz.' Buhârî bunu ayrıca Tefsîru Sûreti'l-Ahzâb'da da ondan rivayet etmiştir. Buhârî, Sahîh'i'nin Kitâbü'l-Enbiyâ'sında Ebû Humeyd es-Sâidî (r.a.)'den şöyle rivayet etmiştir: Ashâb, 'Ey Allah'ın Resûlü! Sana nasıl salât getirelim?' dediler. Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: 'Allah'ım! Muhammed'e, eşlerine ve zürriyetine rahmet kıl, tıpkı âl-i İbrahim'e rahmet kıldığın gibi; Muhammed'e, eşlerine ve zürriyetine bereket ver, tıpkı âl-i İbrahim'e bereket verdiğin gibi. Şüphesiz Sen Hamîd'sin, Mecîd'sin, deyiniz.' Buhârî bunu ayrıca Kitâbü'd-De'avât'ta da aynı lafızla rivayet etmiştir. Bu hadisi Ebû Humeyd (r.a.)'den Müslim de Sahîh'i'nde rivayet etmiştir. Müslim, Sahîh'i'nde Ebû Mes‘ûd el-Ensârî'den rivayet etmiştir.
عن أبي سعيد الخدري "قال قلنا يا رسول الله هذا السلام عليك فكيف نصلي قال قولوا اللهم صل على محمد عبدك ورسولك كما صليت على إبراهيم وبارك على محمد وآل محمد كما باركت على إبراهيم وآل إبراهيم" وأخرجه عنه أيضا في تفسير سورة الأحزاب.وأخرج البخاري في كتاب الأنبياء من صحيحه عن أبي حميد الساعدي رضي الله عنه أنهم قالوا يا رسول الله كيف نصلي عليك فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم:" قولوا اللهم صل على محمد وأزواجه وذريته كما صليت على آل إبراهيم وبارك على محمد وأزواجه وذريته كما باركت على آل إبراهيم إنك حميد مجيد". وأخرج عنه أيضا في كتاب الدعوات بمثل هذا اللفظ، وأخرج هذا الحديث عن أبي حميد رضي الله عنه مسلم في صحيحه.وأخرج مسلم في صحيحه عن أبي مسعود الأنصاري
(r.a.) şöyle dedi: "Sa'd b. Ubâde'nin meclisinde bulunduğumuz bir sırada Resûlullah (s.a.v.) yanımıza geldi. Büşeyr b. Sa'd O'na: 'Allah Teâlâ bize sana salât getirmemizi emretti. Sana nasıl salât getireceğiz?' diye sordu. Resûlullah (s.a.v.) sustu, öyle ki (biz) keşke sormamış olsaydı diye temenni ettik. Sonra Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: 'Şöyle deyin: Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîm. Ve bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ bârekte alâ âli İbrâhîm fi'l-âlemîn, inneke hamîdün mecîd. Ve's-selâmü kemâ ullimtüm.'" İşte bu hadisin Sahîhayn'da veya bunlardan birinde tahriç edildiği yerler bunlardır ve bu rivayetler dört sahâbîdendir: Ka'b b. Ucre, Ebû Saîd el-Hudrî, Ebû Humeyd es-Sâidî ve Ebû Mes'ûd el-Ensârî. Buhârî ve Müslim, Ka'b ve Ebû Humeyd hadisini tahriçte ittifak etmişlerdir. Buhârî, Ebû Saîd hadisini tahriçte tek kalmış; Müslim ise Ebû Mes'ûd el-Ensârî hadisini tahriçte tek kalmıştır.
رضي الله عنه قال. " أتانا رسول الله صلى الله عليه وسلم ونحن في مجلس سعد بن عبادة فقال له بشير بن سعد: أمرنا الله تعالى أن نصلي عليك فكيف نصلي عليك قال فسكت رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى تمنينا أنه لم يسأله ثم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: قولوا اللهم صلى على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وبارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على آل إبراهيم في العالمين إنك حميد مجيد والسلام كما علمتم"هذه هي المواضع التي خرج فيها هذا الحديث في الصحيحين أو أحدهما وهي عن أربعة من الصحابة: كعب بن عجرة وأبي سعيد الخدري وأبي حميد الساعدي وأبي مسعود الأنصاري وقد اتفق البخاري ومسلم على إخراجه من حديث كعب وأبي حميد وانفرد البخاري بإخراجه من حديث أبي سعيد وانفرد مسلم بإخراجه من حديث أبي مسعود الأنصاري.
Bu hadis, Şeyhayn (Buhârî ve Müslim) dışındaki muhaddisler tarafından bu dört sahâbîden rivayet edilmiştir. Nitekim Ka‘b b. Ucre’den Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce, İmam Ahmed ve Dârimî rivayet etmiştir. Ebû Sa‘îd el-Hudrî’den Nesâî ve İbn Mâce rivayet etmiştir. Ebû Humeyd’den Ebû Dâvûd, Nesâî ve İbn Mâce rivayet etmiştir. Ebû Mes‘ûd el-Ensârî’den ise Ebû Dâvûd, Nesâî ve Dârimî rivayet etmiştir.
Resûlullah’a (s.a.v.) salâtın keyfiyetine dair hadis, bu dört sahâbî dışında sahâbeden bir cemaat tarafından da rivayet edilmiştir. Bunlardan bazıları: Talha b. Ubeydillah, Ebû Hureyre, Büreyde b. el-Husayb ve İbn Mes‘ûd (Allah hepsinden râzı olsun).
وقد أخرجه عن هؤلاء الأربعة غير الشيخين فرواه عن كعب بن عجرة أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه والإمام أحمد والدارمي.ورواه عن أبي سعيد الخدري النسائي وابن ماجه ورواه عن أبي حميد أبو داود والنسائي وابن ماجه ورواه عن أبي مسعود الأنصاري أبو داود والنسائي والدارمي.وروى حديث كيفية الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم جماعة من الصحابة غير هؤلاء الأربعة منهم طلحة بن عبيد الله وأبو هريرة وبريدة بن الحصيب وابن مسعود رضي الله عنهم أجمعين.